Döviz Bürosu Nasıl Açılır? Şartları ve Gerekli Belgeler (Güncel Rehber)

Döviz Bürosu Nasıl Açılır? Şartları ve Gerekli Belgeler (2026 Rehberi)

Döviz bürosu (resmi adıyla yetkili müessese) açmak, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın sıkı denetiminde yürütülen ve Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar’a bağlı bir süreçtir. Bu alanda faaliyet göstermek isteyen girişimciler, A grubu (geniş yetkiler) veya B grubu (daha sınırlı yetkiler) olarak iki seçenekle karşı karşıyadır. Dolayısıyla öncelikle bize ne lazım ya da hangi kıstaslara ihtiyacımız var şeklinde bir soruya cevap aramak durumundayız.

Yetkili Müessese (Döviz Bürosu) Kurma Rehberi: Tüm Kurallar

Döviz Bürosu Nasıl Açılır? Güncel Sermaye ve Lisans Koşulları

Döviz bürosu açmak için öncelikle anonim şirket (A.Ş.) şeklinde sermaye şirketi kurulması zorunludur. Şirket ana sözleşmesinde A grubu için “Yetkili Müessese”, B grubu için “Sınırlı Yetkili Müessese” ibaresi mutlaka bulunmalıdır.

• Kurucuların adli sicil kaydı temiz olmalı, iflas veya konkordato ilan etmemiş olmaları ve yüz kızartıcı suçlardan hüküm giymemiş olmaları temel şarttır. Ayrıca mali güç yeterliliği kanıtlanmalıdır (banka hesapları, vergi beyannameleri, SGK kayıtları vb. ile).
• Başvurular iki aşamada yapılır: kuruluş izni ve faaliyet izni. Yetkili Müessese Bilgi Sistemi (YMBS) üzerinden e-Devlet üzerinden yapılır. Kuruluş izni alındıktan sonra 90 gün içinde faaliyet izni için ikinci bir başvuru yapılır. Bu süreçte blokeli hesap, başvuru ücreti ve asgari sermaye şartları yerine getirilmelidir.
• A grubu yetkili müesseseler belirli şartlarda şube açabilirken B grubu yalnızca merkezle sınırlıdır. Faaliyet izni herhangi bir nedenden ötürü iptal edilirse 5 yıl yeni başvuru yasağı bulunmaktadır.

2026 Döviz Bürosu Açma Şartları ve Başvuru Süreci: Döviz Bürosu Açmak İçin Gerekli Belgeler

Yeni bir (döviz bürosu) yetkili müessese kurma süreci iki aşamadan oluşmaktadır; “Kuruluş İzni” ve “Faaliyet İzni”. Döviz bürosu kurulurken tüm işlemler “Yetkili Müessese Bilgi Sistemi” üzerinden dijital olarak yapılmaktadır.

1. Aşama: Kuruluş İzni İçin Gerekli Belgeler

Yetkili Müessese Bilgi Sistemi üzerinden “Kuruluş İzni” sekmesine yüklenmesi gereken evraklar şunlardır:

• Şirket ana sözleşme taslağı
• Resmi başvuru dilekçesi
• İflas/konkordato beyanı
• Güncel adli sicil belgesi
• Vergi borcu yoktur belgesi
• Kurucular beyannamesi (Tebliğ ek formunda var)
• Mali güçle ilgili tevsik edici belgeler (banka dekontları, vergi beyannameleri vb.)
• Tebliğ şartlarını sağladığına dair yazılı beyan

• Ticari CV (Kurucuların ticari geçmişini (özgeçmiş) gösteren belgeler ve işi yürütecek mali güce sahip olduklarını kanıtlayan mali veriler.)

Not: Dijital kontroller uygun görüldüğünde, Bakanlık bu evrakların fiziksel asıllarını ayrıca talep etmektedir.

2. Aşama: Faaliyet İzni İçin Gerekli Belgeler

Yetkili müessese (döviz bürosu) kuruluş izni alındıktan sonra 90 gün içinde aşağıdaki belgelerle sisteme tekrar başvurulmalıdır (Aksi halde kuruluş izni geçersiz sayılır):

• Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi
• Asgari sermayenin nakden ödendiğine dair banka durum belgesi
• Ruhsat harcı ödendi belgesi/ücret ödendi belgesi
• Bloke hesap belgesi veya teminat mektubu + banka yazısı
• Kamera/görüntü kayıt sistemi belgesi
• İç ve dış mekân fotoğrafları
• Faaliyet izni başvuru dilekçesi
• İnternet sitesi açıldığına dair beyan
• YMBS kullanıcı bilgi formu (Yetkili Müessese Bilgi Sistemi kullanıcı formu)

3. Güncel Lisans Ücretleri (Bölge Bazlıdır)

Döviz bürosu (yetkili müessese) başvuru ücretleri faaliyet gösterilecek bölgeye göre şu şekildedir:

• Bölge:A Grubu 25.907.400 TL | B Grubu 23.748.450 TL
• Bölge:A Grubu 21.589.500 TL | B Grubu 19.430.550 TL
• Bölge:A Grubu 17.271.600 TL | B Grubu 15.112.650 TL
• Bölge:A Grubu 12.953.700 TL | B Grubu 10.794.750 TL

4.    Girişimciler İçin Kritik Uyarılar

• Ödeme Zamanı:Bakanlık sistemi üzerinden resmi olarak “dekont” talep edilmeden hiçbir hesaba ücret ödemeyiniz.
• Risk Yönetimi:Başvuru yapmış olmak, iznin kesin olarak verileceği anlamına gelmemektedir.(özellikle a grubu için şartlar taşınsada izin almak imkansızlığa bir adım uzaktadır)  Dolayısıyla kuruluş izni süreci tamamlanmadan dükkân kiralama veya dekorasyon gibi maliyetli işlere girilmesi önerilmemektedir; bu konudaki riskler tamamen başvuru sahibine aittir.
• Takip:Tüm başvuru süreci ve onay durumu çevrimiçi bilgi sistemi üzerinden izlenebilmektedir.

Döviz Büroları İçin Zorunlu Fiziki Donanım ve Teknik Altyapı Nasıl Olmalı?

Döviz bürosunun (Yetkili müessesenin) hizmet verebilmesi için sadece finansal yeterlilik değil, aynı zamanda denetlenebilir bir fiziksel şartları sağlaması da şarttır.

1. Gelişmiş Kamera ve Kayıt Güvenliği

• Kameraların Kapsama Alanı: Kameralar tüm vezneleri, nakit kasaları ve personel çalışma alanlarını herhangi bir kör nokta kalmayacak şekilde gözlemelidir/izlenmelidir. Kameralar, müşterilerin yüz hatlarını net bir şekilde ayırt edebilecek şekilde açıda açıda koyulmalıdır.
• Verilerin Muhafazası: Kamera kayıtları en az 2 yıl (güncel mevzuat uyarınca) saklanmalı ve haftalık olarak iş yeri dışındaki bir sunucuda veya bulutta yedeklenmelidir. (bu kural kritiktir; yedekleme yapılmazsa hukuksal sorumluluk doğduğu durumlarda sorumluluk büyük ölçüde işyeri sahibinde kalır)
• Arızaların Takibi: Sistemin çalışmadığı her an Bakanlığın ilgili birimine belirtilen sürede bildirim yapılmalıdır. Kurulumun standartlara uygunluğu, yetkili servislerden alınacak resmi bir belge ile kanıtlanmalıdır.

2. Görsel Belgelendirme ve Şeffaflık

• Fotoğraflama Standartları:İş yerinin iç ve dış mekanları; duvarları, kapıları, döviz tabelaları ve kameraların konumunu içerecek şekilde yüksek çözünürlüklü ve renkli fotoğraflarla belgelenmeli ve usulüne uygun saklanmalıdır.
• Dış Mekân Görünümü:İş yeri tabelası ve komşu dükkanları da kapsayan geniş açılı çekimler, lokasyon doğrulaması için sisteme yüklenmelidir.

3. Dijital Varlık ve Bilgilendirme

• Kurumsal Web Sitesi:Her döviz bürosunun aktif çalışır halde bir internet sitesi olması zorunludur. İnternet sitesinde işletme grubu (A/B), güncel iletişim bilgileri ve varsa şube listesi yer almalıdır. Bilgilerdeki değişimler en geç 5 iş günü içinde dijital ortamda güncellenmelidir.

4. Operasyonel Ekipmanlar ve Arşivleme

• Güvenlik ve Takip:İşyerinde çelik kasa kullanımı, güncel kurların anlık yansıtıldığı dijital pano ve tüm işlemlerin izlenebildiği kayıt yazılımları bulunmalıdır.
• Arşivleme:Düzenlenen tüm makbuz, DAB/DSB ve sevk irsaliyeleri için 5 yıl (VUK’a göre de 5 yıl) süreli güvenli bir saklama alanı (arşiv) oluşturulmalıdır.
• Lojistik Kayıtlar:Fiziki elden teslimat haricindeki tüm nakit giriş-çıkışları, sevk irsaliyesi gibi resmî belgelerle anlık olarak kayıt altına alınmalı ve bu kayıtlar usulüne uygun kayıtlanmalıdır.

Yaptırım Uyarısı: Belirtilen fiziki şartlardan herhangi birinin eksikliği veya kamera sistemindeki sürekliliğin bozulması durumunda, 1567 sayılı Kanun kapsamında ağır para cezalarına (2025 yılı alt sınırı: 72.340 TL) ve/veya faaliyet izninin iptaline yol açabilir.

2026 Döviz Bürosu Açmak İçin Gereken Sermaye Tutarları

Döviz bürolarının (Yetkili müesseselerin) faaliyetlerine devam edebilmeleri için kasalarında bulundurmaları gereken sermaye yapıları (özkaynakları), yasal asgari limitlerin altına düşmemelidir. Düşerse bu bölümdeki esaslara göre belirlene sürede belirlenen yükümlülükler ivedi şekilde yerine getirilmelidir.

1. Gruplara Göre Güncel Sermaye Limitleri

İşletmenin türüne göre sahip olması gereken 2026 itibarıyla asgari ödenmiş asgari sermaye tutarları şu şekildedir:

• A Grubu İşletmeler:10 Milyon TL
• B Grubu İşletmeler:5 Milyon TL
• Şubeler (Her bir şube için ek):3 Milyon TL (b grubu şube açamaz; bu kural A grubu için geçerlidir)

2. Özkaynak Yetersizliği ve Cezai Senaryolar

Şirketin özkaynak toplamının, yukarıdaki asgari sermaye tutarlarının altına düşmesi durumunda iki farklı yaptırım uygulanır:

• Kritik Seviye (1/3’ün Altı):Özkaynakların, asgari sermayenin üçte birinden (1/3) daha az olduğu saptanırsa, herhangi bir süre tanınmaksızın faaliyet izni iptal edilir. Ayrıca 1567 sayılı Kanun kapsamında yasal işlem başlatılarak idari para cezası (2025 yılı alt sınırı: 72.340 TL) kesilir.
• Yetersiz Seviye (1/3’ten Fazla, Asgari Ödenmiş Sermayeden Az):Özkaynaklar sermaye tutarının altına düşmüş ancak 1/3 sınırını henüz aşmamışsa; işletmeye bu eksikliği gidermesi için 90 günlük yasal süre  Bu süreçte de yasal işlem başlatılır; ancak tanınan sürede sermaye tamamlanmazsa lisans kalıcı olarak iptal edilir.

Döviz Bürosu (Yetkili Müessese) Faaliyet Alanları Nelerdir?

Döviz büroları ve/veya yetkili müesseseler A grubu ve B grubu olarak ikiye ayrılmaktadır:

B Grubu Döviz Müesseseler/Bürolarının (Yetkili Müesseselerin) Ticari Yetkileri

B grubu yetkili müesseseler/döviz büroları, yalnızca belirli finansal işlemler ve kıymetli maden ticaretiyle sınırlıdır. Bu kapsamdaki yetkileri şunlardır:

• Döviz İşlemleri:Kaydi para işlemleri hariç nakit (fiziki) yabancı paraların alım-satımını yapabilir; dövizleri farklı para birimleriyle veya farklı küpürlerle (bozma/değiştirme) takas edebilirler. Dijital (kaydi) para işlemleri bu kapsamın dışındadır.
• Darphane Altınları:Darphane üretimi olan 22 ayar ziynet ve sikke altınların (çeyrek, yarım, tam, reşat vb.) ticaretini yapabilirler. Ancak, bu kategoride olmayan diğer 22 ayar altın takı veya ürünlerin satışı yasaktır.
• Standart Altın Ticareti:24 ayar ve üzeri saflıktaki, ağırlığı 1 kilogramı geçmeyen gram veya külçe şeklindeki işlenmemiş altınların fiziksel alım ve satımını gerçekleştirebilirler.
• Banka Aracılığıyla Transfer:Bankalar veya diğer yetkili müesseseler üzerinden, işlemin yapıldığı gün transferin tamamlanması veya fiziki teslimatın gerçekleşmesi koşuluyla bankacılık kanalları üzerinden döviz alım-satım ve takas işlemi yürütebilirler.

A Grubu Yetkili Müesseselerin Ek Yetki ve Faaliyet Alanları

A grubu döviz büroları/döviz büroları, B grubunun standart yetkilerine ek olarak aşağıda sayılan ticari faaliyetleri yürütme hakkına sahiptir:

• Borsa ve Kıymetli Maden İşlemleri:Bakanlık onayı ve Borsa üyeliği şartıyla; standart veya standart dışı işlenmemiş değerli madenlerin (altın, gümüş vb.) ve kıymetli taşların dış ticaretini (ithalat/ihracat) yapabilir, borsa bünyesindeki işlemleri yürütebilirler.
• Yüksek Miktarlı Altın Ticareti:Ağırlığı 1 kilogram ve üzerinde olan külçe veya bar formundaki 24 ayar (ve üstü) standart işlenmemiş altınların alım-satımını gerçekleştirebilirler.
• Gelişmiş Transfer Seçenekleri:Bankalar ve diğer yetkili kuruluşlar üzerinden, işlemin yapıldığı gün tamamlanması kaydıyla, transfer yoluyla döviz takası ve ticareti yapabilirler.
• Para Makineleri (ATM):Bakanlıktan onay almak koşuluyla, şube içindeki veya dışındaki uygun noktalara yerleştirilen cihazlar (ATM/Para makineleri) üzerinden otomatik döviz işlemi sunabilirler.
• Kartlı İşlemler:Banka kartlarını (Kredi kartları hariç) tutar sınırı olmadan, ön ödemeli kartları ise 10 bin ABD Doları limitine kadar döviz alım-satımında kullanabilirler. (Kredi kartı kullanımı her iki durumda da yasaktır.)
• Yurt Dışı Sevkiyatı:Özel izin dahilinde madeni paraların veya Türk Lirası banknotların yurt dışına sevkiyatını yönetebilirler.

Tüm Yetkili Müesseseler İçin Ortak Yasaklar ve Kurallar Nelerdir?

Grubu ne olursa olsun (A veya B), tüm yetkili müesseselerin uyması gereken katı kurallar şunlardır:

• Müşteri Adına Vadeli İşlem Yasağı:Müşteriler adına veya hesabına hiçbir şekilde vadeli (forward/future vb.) işlem yapamazlar. Vadeli işlemler sadece şirketin kendi hesabı üzerinden ve bankalarla yapılabilir.
• Kredi Kartı ve Taksit Yasağı:Döviz veya altın işlemlerinde kesinlikle kredi kartı kullanılamaz; yapılan hiçbir işlem hiçbir şekilde taksitlendirilemez.
• A Grubu Yetkili Müesseseler:B grubuna ek olarak; kıymetli madenler aracı kuruluşu olma, 1 kg ve üstü külçe altın alımı, banka kartları ve belirli limitli ön ödemeli kartlarla işlem yapma ve Bakanlık izniyle para makineleri (ATM) işletme yetkisine sahiptirler.
• Emanet ve Saklama Yasağı:Döviz büroları; Türk Lirası, döviz, kıymetli madenler, mücevherler veya herhangi bir taşınır/taşınmaz malı “emanet” olarak devralamazlar. Bu varlıkları, çok kısa bir süreliğine dahi olsa başkaları adına muhafaza etmeleri veya saklamaları kesinlikle yasaktır. Dolayısıyla döviz büroları her ne olursa olsun altın, TL, döviz ve altın benzeri ürünlerini emanet alamaz ve saklamasını yapamazlar.
• İdari Para Cezası:Mevzuatta belirlenen faaliyet sınırlarının dışına çıkılması veya yasaklanan işlemlerin yapılması durumunda, 1567 sayılı Kanun kapsamında adli ve idari süreç başlatılır. 2025 yılı itibarıyla bu ihlaller için uygulanacak en düşük ceza tutarı 72.340 TL olarak belirlenmiştir.
• Faaliyet İzninin İptali:Aynı kural ihlalinin ikinci kez tekrarlanması, işletmenin faaliyet izninin (lisansının) iptal edilmesine yol açar. Ayrıca Bakanlık, yapılan usulsüzlüğün boyutuna ve ciddiyetine göre, ikinci kez tekrarlanmasını beklemeden de lisansı doğrudan iptal etme yetkisine sahiptir.
• 5 Yıl Men Cezası:Lisansı iptal edilen bir yetkili müessese ve bu şirketin ortakları, iptal tarihinden itibaren 5 yıl boyunca yeniden döviz bürosu kuramaz veya bu alanda yeni bir faaliyet izni başvurusunda bulunamazlar.

Lisansın İptal Edilmesine Yol Açan Ağır İhlaller 

Döviz bürolarının (yetkili müesseselerin) faaliyet izinleri, aşağıdaki usulsüzlüklerin tespiti halinde herhangi bir uyarıya gerek kalmaksızın doğrudan iptal edilir:

• Gizli Ortaklık ve Yönetim:Şirketin veya tüzel kişi ortakların, resmi kayıtlarda görünmeyen “emanetçi” kişiler tarafından gizlice yönetildiğinin veya sahiplenildiğinin belirlenmesi.
• Sermaye Kaybı:Şirketin toplam özkaynaklarının, yasal asgari ödenmiş sermaye miktarının üçte birinin (1/3) altına düşmesi.
• Yetkisiz Mekanda İşlem:Döviz alım-satım faaliyetlerinin, Bakanlığa bildirilen resmi merkez veya şube adresleri dışındaki kaçak noktalarda yürütülmesi.
• Kaçak Döviz Faaliyetiyle İlişki:Şirketin tek ortağının veya hakim ortağının (%50 üzeri payı olanların), başka bir firma üzerinden izinsiz/yetkisiz döviz ticareti yaptığının tespiti.
• Sahte İşlem ve Belge:Gerçek bir döviz veya altın alışverişine dayanmayan, hayali Döviz Alım/Satım Belgeleri (DAB/DSB) düzenlenmesi ya da Bakanlığa sahte evrak sunulması.
• Mali Haciz ve İcra Süreçleri:Şirket üzerindeki haciz, icra takibi veya ihtiyati tedbir kararlarının 90 gün içinde yasal olarak kaldırılamaması.
• Kuruluş Şartlarının Kaybı:Tek ortaklı işletmelerde ortağın, yasal olarak taşıması gereken kurucu niteliklerini yitirmesi.
• İzinsiz Birleşmeler:Bakanlık onayı alınmadan gerçekleştirilen şirket birleşmeleri veya birleşme sonrası zorunlu şartların yasal süresi içinde yerine getirilmemesi.

Süre Verilerek veya Tekrarı Halinde Lisans İptaline Yol Açan Durumlar

Döviz bürolarının (yetkili müesseselerin) aşağıdaki ihlalleri tespit edildiğinde, genellikle sorunun çözümü için ek süre tanınır; ancak bu süre sonunda şartlar yerine getirilmezse faaliyet izinleri iptal edilir:

• Faaliyete Geçmeme veya Uzun Süreli Ara Verme:Lisans alındıktan sonraki 90 gün içinde işe başlanmaması veya faaliyetin kesintisiz 120 günden fazla durdurulması halinde 60 günlük son ihtar süresi verilir. Bu sürede de faaliyete başlanmazsa lisans iptal edilir.
• Adres ve Yerleşik Kişi Usulsüzlükleri:İzinli adreste başka bir şahsın veya firmanın ticaret yapması yasaktır. Bu durumun tespiti halinde para cezası (2025 yılı alt sınırı: 72.340 TL) uygulanır ve durumun düzeltilmesi için 60 gün süre tanınır.
• Yetkisiz Kişilerle Ortaklık veya Çalışma:Şirket ortaklarının veya %10 ve üzeri payı olan tüzel kişi yöneticilerinin izinsiz döviz faaliyetiyle bağlantılı olduğunun saptanması durumunda para cezası kesilir. Bu kişilerin ortaklıktan veya görevden çıkarılması için verilen 60 günlük süreye uyulmaması iptal sebebidir.
• İzinsiz Ana Sözleşme ve Mevzuat Değişiklikleri:Şirketin kuruluş şartlarını bozacak şekilde ana sözleşme değişikliği yapması veya Bakanlık genelgelerindeki geçiş hükümlerine uymaması halinde para cezası uygulanır ve düzeltme için 60 gün ek süre verilir.
• Onaysız Adres ve Hisse Değişimleri:Bakanlıktan ön onay almadan adres değiştiren veya hisse devri yapan işletmelere para cezası kesilerek, yapıyı eski haline döndürmeleri için 60 gün süre verilir. Şart sağlanmazsa lisans sona erdirilir.

Önemli Prosedür: Lisansı iptal edilen kurumlar, iptal tebliğinden itibaren 5 gün içinde “Yetkili Müessese Faaliyet İzin Belgesi”ni Bakanlığa iade etmek zorundadır.

Döviz Bürolarının/Yetkili Müesseselerin Bakanlık Bildirim Yükümlülükleri

Döviz bürolarının (yetkili müesseselerin), kurumsal yapılarındaki veya faaliyetlerindeki değişiklikleri belirli yasal süreler içinde Bakanlığa rapor etmek zorundadır. Bu bildirimler sürelerine göre ikiye ayrılır:

1. 30 Gün İçinde Yapılması Gereken Bildirimler

• Kurumsal Değişiklikler:Bakanlık onayı alındıktan sonra gerçekleştirilen; hisse devirleri, adres taşımaları ve ticari unvan değişiklikleri.
• Sermaye ve Hesap Bilgileri:Şirketin ödenmiş sermayesindeki her türlü değişim ile bankalarda açılan veya kapatılan tüm ticari hesapların bilgileri.
• Şube Kapanışları:Faaliyeti sonlandırılan şubelerin vergi dairesi kayıtlarıyla birlikte bildirimi.
• A Grubu Özel Faaliyetler:Ödeme kuruluşu temsilciliği veya kartla döviz alım-satımı gibi ek yetkilerin kullanımına başlandığına dair tevsik edici belgeler.

2. 10 Gün İçinde Yapılması Gereken Bildirimler

• Personel ve Yönetim Değişiklikleri:Ortaklar, yönetim kurulu üyeleri, genel müdürler, imza yetkilileri, iç kontrol görevlileri ve mali müşavirlerin bilgilerindeki (iletişim dahil) her türlü güncelleme.
• Çalışan Bilgileri:Vezne görevlileri ve diğer personeldeki değişiklikler (bu grubun iletişim bilgilerini bildirme zorunluluğu yoktur).
• Faaliyet Durumu:İşletmenin merkez veya şube bazlı olarak faaliyete ara vermesi ya da ara verdikten sonra tekrar çalışmaya başlaması.

3. Özel ve Periyodik Bildirimler

• Finansal Raporlama:Her yıla ait onaylı bilanço ve gelir tabloları, takip eden yılın Nisan ayı sonuna kadar
• Teknik Arızalar:İş yerindeki kamera sisteminde oluşan bozulmalar vakit kaybetmeden hem Bakanlığa hem de ilgili bakım firmasına rapor edilmelidir.

Bildirim Yükümlülüğüne Aykırılık ve Cezai İşlemler

Belirtilen bu bildirimlerin hiç yapılmaması veya yasal süresi geçtikten sonra yapılması aşağıdaki yaptırımlara tabidir:

• İdari Para Cezası:Her bir ihlal için 1567 sayılı Kanun kapsamında Cumhuriyet Savcılıkları tarafından cezai işlem uygulanır.
• 2025 Yılı Alt Sınırı:Bu tür usulsüzlükler için uygulanacak en düşük idari para cezası tutarı 72.340 TL olarak güncellenmiştir.

Döviz Bürosu Lisans Ücretleri ve Bölge Maliyetleri

2025 yılında Faaliyet Bölgelerine Göre Yetkili Müessese Lisans ve Değişiklik Ücretleri

Döviz bürosu açma, şube kurma veya yapısal değişiklik yapma maliyetleri, işletmenin bulunduğu bölgenin ekonomik yoğunluğuna göre (1’den 4’e kadar) kademelendirilmiştir.

2. Adres Değişikliğinde Ücret Hesaplaması

İşletme merkezinin bir bölgeden diğerine taşınması durumunda maliyet farkı şu kurala göre belirlenir:

• Üst Bölgeye Geçiş:Daha yüksek ücretli bir bölgeye taşınılırsa, iki bölge arasındaki fiyat farkı Bakanlığa ödenir (Örn: 3. bölgeden 1. bölgeye geçişte aradaki fark tahsil edilir).
• Alt Bölgeye Geçiş:Mevcut bölgeden daha düşük ücretli bir bölgeye taşınma durumunda herhangi bir ek izin ücreti ödenmez ve fark iadesi yapılmaz.

3. Hisse Devri İzin Ücretleri

Şirket ortaklığındaki pay değişimlerinde ödenecek tutar, devredilen hisse oranına göre hesaplanır:

• Hesaplama Yöntemi:Bulunulan bölge ve grubun toplam kuruluş ücreti baz alınır; bu tutarın devredilen hisse yüzdesine tekabül eden kısmı ödenir.
• Örnek: bölgedeki bir B grubu müessese, şirketinin %20’sini devrederse; o bölge için geçerli olan 19.430.550 TL’nin %20’si (3.886.110 TL) tutarında izin ücreti öder.

A Grubu Yetkili Müesseseler İçin Şube Açma ve Faaliyet İzni Rehberi

Mevcut düzenlemelere göre, şube açma hakkı yalnızca A grubu yetkili müesseselere tanınmıştır. Şubeleşme süreci “Şube Açma İzni” ve “Şube Faaliyet İzni” olmak üzere iki kademeden oluşur.

1. Aşama: Şube Açma İzni (Ön Onay)

Başvurular “Yetkili Müessese Bilgi Sistemi” üzerinden dijital olarak yapılır. Sisteme yüklenmesi gereken temel belgeler şunlardır:

• Karar Metni:Şirket yönetim kurulunun şube açılmasına dair aldığı resmi karar.
• Talep Dilekçesi:Şube açma niyetini belirten resmi başvuru dilekçesi.
• Kaynak Beyanı:Şube için kullanılacak sermayenin, başvuru harcının ve bloke edilecek tutarın kaynağını gösteren mali belgeler.

2. Aşama: Şube Faaliyet İzni (Son Onay)

Açma izni alındıktan sonraki 90 gün içerisinde şube kuruluş işlemleri tamamlanmalı ve faaliyet izni için şu belgelerle başvurulmalıdır:

• Sermaye Artırımı:Mevcut şirket sermayesine, açılacak her bir şube için en az 3 milyon TL nakit eklendiğini kanıtlayan banka belgesi.
• Güvence ve Harçlar:Bakanlık adına sunulan bloke hesap belgesi/teminat mektubu, ilgili ruhsat harcı ve şube faaliyet izin ücretinin yatırıldığını gösteren dekontlar.
• Resmi Kayıtlar:Şube tescilini gösteren Ticaret Sicil Gazetesi ilanı.
• Sistem ve Denetim:Şubenin internet sitesine eklendiğine dair beyan ve merkez ile şube arasındaki “İç Kontrol Sistemi”nin kurulduğunu tevsik eden yazılı belge.

3. Bölgesel Şube Lisans Ücretleri (2025)

Şube açılacak lokasyonun bulunduğu bölgeye göre ödenecek faaliyet izin ücretleri şöyledir:

• Bölge:14.393.000 TL
• Bölge:11.514.400 TL
• Bölge:8.635.800 TL
• Bölge:5.757.200 TL

Önemli Not: Şube açma izni çıktıktan sonraki 90 günlük yasal sürede faaliyet izni başvurusu yapılmazsa, verilmiş olan ön izin iptal edilir.

Döviz Büroları İçin Adres Değişikliği ve Taşınma Mevzuatı

Döviz bürolarının (yetkili müesseselerin), taşınma işlemleri, yeni adresin bulunduğu “faaliyet bölgesine” göre farklı prosedürlere tabidir:

1. İzin ve Bildirim Gerektiren Durumlar

• Bölge Değişikliği:Mevcut faaliyet bölgesi dışındaki farklı bir bölgeye taşınmak istenirse, işlem öncesinde Hazine ve Maliye Bakanlığından resmi izin alınması zorunludur. Taşınma gerçekleştikten sonra ise bildirim süreci tamamlanmalıdır.
• Aynı Bölge İçi Taşınma:Eğer yeni adres mevcut faaliyet bölgesi sınırları içerisindeyse, önceden izin alınmasına gerek yoktur; yalnızca taşınma sonrası Bakanlığa bildirim yapılması yeterlidir.

2. İzinsiz Taşınmanın Yaptırımları

Bakanlıktan onay almadan bölge değiştiren işletmeler için ağır yaptırımlar öngörülmüştür:

• İdari Para Cezası:1567 sayılı Kanun kapsamında yasal süreç başlatılır (2025 yılı alt sınırı: 72.340 TL).
• Düzeltme Süresi:Bakanlık, usulsüz adres değişikliğinin giderilmesi ve işletmenin aynı bölge içinde uygun bir adrese taşınması için 60 güne kadar süre tanır.
• Lisans İptali:Tanınan süre içinde gerekli düzeltmeler yapılmazsa, kurumun faaliyet izni tamamen iptal edilir.
• Bildirim İhlali:Bildirim zorunluluğu olan durumlarda bildirim yapılmaması da idari para cezası ile sonuçlanır.

3. Taşınma Ücreti Hesaplama Yöntemi

Adres değişikliği ücretleri, bölgeler arasındaki maliyet farkına göre belirlenir:

• Üst Bölgeye Geçiş:Daha yüksek harç bedeli olan bir bölgeye geçişte, iki bölge arasındaki fiyat farkı Bakanlığa ödenir. (Örn: 3. bölgeden 1. bölgeye taşınırken aradaki tutar farkı tahsil edilir.)
• Alt Bölgeye Geçiş:Daha düşük ücretli bir bölgeye taşınıldığında herhangi bir fark ödemesi yapılmaz, ancak herhangi bir iade de talep edilemez.

Döviz Bürolarında Hisse Devri ve Ortaklık Değişikliği Kuralları

Döviz bürolarının (yetkili müesseselerin), ortaklık yapısında meydana gelecek her türlü değişim sıkı bir denetim ve izin sürecine tabidir.

1. İzin Zorunluluğu ve Kapsamı

• Tam Yetki:Mevcut ortakların kendi aralarındaki pay değişimleri de dahil olmak üzere, dışarıdan yeni ortak girişi veya her türlü hisse devri işlemi için Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan önceden izin alınması şarttır.
• İstisnalar:Sadece miras yoluyla (veraseten) gerçekleşen devirler ile alt soy (çocuklar/torunlar) ve üst soy (anne/baba) arasındaki devirlerde belirli muafiyetler uygulanabilir; ancak bunların dışındaki tüm işlemler ücrete tabidir.

2. İzinsiz Hisse Devrinin Sonuçları

Bakanlık onayı alınmadan yapılan pay devirleri ağır yaptırımlarla karşılanır:

• Adli ve Mali Ceza:1567 sayılı Kanun uyarınca yasal süreç işletilir (2025 yılı alt sınırı: 72.340 TL).
• Eski Hale Getirme Süresi:Şirkete, ortaklık yapısını izinsiz devir öncesindeki orijinal haline döndürmesi için 60 güne kadar süre tanınır.
• Lisans İptali:Verilen süre içinde ortaklık yapısı düzeltilmezse, işletmenin faaliyet izni (lisansı) kalıcı olarak iptal edilir.

3. Hisse Devri İzin Ücreti Nasıl Hesaplanır?

Ödenecek ücret, şirketin bulunduğu bölgeye ve devredilen payın oranına göre belirlenir:

• Hesaplama Formülü:Şirketin bulunduğu faaliyet bölgesi ve grubuna (A veya B) ait toplam “kuruluş başvuru ücreti” baz alınır. Bu tutarın, devredilen hisse yüzdesine denk gelen kısmı Bakanlığa ödenir.
• Örnek Senaryo: bölgedeki bir işletmenin kuruluş ücreti 19.430.550 TL ise ve bu şirketin %20’si devrediliyorsa; bu tutarın %20’si (3.886.110 TL) izin ücreti olarak yatırılır.

4. Başvuru İçin Gerekli Belgeler

İşlemler “Yetkili Müessese Bilgi Sistemi” üzerinden şu evraklarla başlatılır:

• Resmi Kararlar:Noter tasdikli yönetim kurulu kararı ve başvuru dilekçesi.
• Kişisel Sicil:Yeni ortakların adli sicil kaydı, vergi borcu yoktur yazısı ve mali güçlerini kanıtlayan belgeler.
• Beyanlar:Müflis olunmadığına dair beyanname, ticari özgeçmiş ve mevzuata uyum taahhüdü.
• Ödeme Belgesi:Bakanlık sisteminden talep edildiğinde yatırılan ücretin dekontu.

Kritik Uyarı: Bakanlık bilgi sistemi üzerinden resmi bir “dekont yükleme talebi” gelmediği sürece kesinlikle herhangi bir hesaba ödeme yapılmamalıdır.

Döviz İşlemlerinde Kimlik Tespit Protokolü ve Yasal Sınırlar

Döviz bürolarının (yetkili müesseselerin), her işlemde değil, belirli bir tutarın üzerindeki alım-satımlarda resmi kimlik ibrazı ve kayıt zorunluluğu bulunmaktadır.

1. Kimlik Tespiti İçin Alt Limit (2025)

• İşlem Tutarı:5000 ABD Doları ve/veya bu tutarın Türk Lirası karşılığını aşan tüm işlemlerde kimlik tespiti yapılması yasal zorunluluktur.
• Kayıt Edilecek Bilgiler:Bu tutarın üzerindeki işlemlerde müşterinin T.C. Kimlik Numarası, Pasaport Numarası veya Vergi Kimlik Numarası (VKN) alınarak her işlem özelinde sisteme kaydedilmelidir.
• İstisna:5000 Dolar üzerindeki işlemlerde kişinin sadece kimlik/vergi numarasının kaydedilmesi yeterlidir; isim, soyisim veya unvan bilgilerinin sisteme girilme zorunluluğu bulunmamaktadır.

2. Kimlik Kontrolü Nasıl Yapılır?

• Doğrulama:Vezne görevlileri, beyan edilen numaraları fiziksel olarak kişinin fotoğraflı T.C. Kimlik Kartı veya Pasaportu üzerinden teyit etmekle yükümlüdür.
• Kurumsal İşlemler:Şirket adına işlem yapan kişilerden, vergi numarasının yanı sıra o kurum adına işlem yapmaya yetkili olduklarını gösteren belgeler de talep edilir.

3. Kabul Edilen Alternatif Kimlik Belgeleri

Pasaport veya T.C. Kimlik Kartı dışında, aşağıdaki belgeler de kimlik numarası içermek ve resmi makamlarca düzenlenmiş olmak kaydıyla geçerlidir:

• Özel Anlaşmalı Ülke Vatandaşları:Almanya, Fransa, Azerbaycan, Gürcistan, Ukrayna gibi ülkelerin vatandaşları, ülkemize giriş yaptıkları ulusal kimlik kartlarını kullanabilirler.
• Turistik Girişler:Gemi turlarıyla (Cruise) gelen turistler için liman şehri izin belgesi, yolcu geçici giriş belgesi veya mürettebat kartları.
• Sığınmacı ve Yerleşik Yabancılar:Geçici koruma kimlik belgeleri, ikamet izinleri veya yabancı kimlik numarasını içeren resmi dökümanlar.

4. İhlal Durumunda Uygulanan Yaptırımlar

Kimlik tespit kurallarına uyulmaması veya eksik kayıt tutulması durumunda ağır cezai müeyyideler uygulanır:

• Yasal İşlem:1567 sayılı Kanun uyarınca hem işletmeye hem de ilgili taraflara dava açılır.
• İdari Para Cezası:2025 yılı itibarıyla bu kuralı ihlal edenlere kesilecek cezanın alt sınırı 72.340 TL‘dir.

Döviz Büroları (Yetkili Müesseselerde) Belge ve Kayıt Tutma Zorunlulukları

Döviz bürolarının (yetkili müesseselerin), şeffaf bir denetim süreci için tüm finansal hareketlerini resmî belgelerle kayıt altına almak zorundadır.

1. Döviz Bürolarının (Yetkili müesseselerin),Düzenlenmesi Zorunlu Belgeler

İşlemin türüne göre (döviz veya kıymetli maden) aşağıdaki belgelerden uygun olanı, işlemin gerçekleştiği anda düzenlenmelidir:

• Döviz Alım Belgesi (DAB) ve Döviz Satım Belgesi (DSB)
• Kıymetli Maden Alım ve Satım Belgeleri
• Karma işlemler için Döviz ve Kıymetli Maden Alım/Satım Belgeleri
• Fiziki teslimat dışındaki tüm kasa hareketleri için sevk irsaliyesi ve benzeri resmi evraklar.

2. Döviz Bürolarının (Yetkili müesseselerin),Kayıt ve Saklama Koşulları

• Defter Tutma:Birinci sınıf tacir statüsünde, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu’na uygun defter ve kayıtlar tutulmalıdır.
• Arşivleme:Düzenlenen tüm belgeler ve tutulan kayıtlar en az 5 yıl süreyle saklanmak zorundadır.
• Benzersiz İşlem Numarası:Yapılan her işleme Bakanlıkça belirlenen standartlarda tekil bir takip numarası verilmesi esastır.
• Vezne Sorumluluğu:Görevli personelin belgeleri eksiksiz düzenlemesi ve müşteriye teslim etmesi yasal bir özen borcudur.

3. Döviz Bürolarının (Yetkili müesseselerin),Özel Kayıtlar ve Şeffaflık

Banka transferleri veya diğer kurumsal aracılarla yapılan işlemlerde; müşterinin T.C. Kimlik/Pasaport/Vergi Numarası, işlem saati ve tarihi gibi detayların ayrı bir hesap veya defterde takip edilmesi mecburidir.

4. Belge Düzeni İhlallerinde Uygulanan Cezai Yaptırımlar

Hesap ve belge düzenine aykırı hareket eden müesseseler için ağır mali yaptırımlar öngörülmüştür:

• Her Belge İçin Ayrı Ceza:Düzenlenmeyen her bir belge (DAB, DSB vb.) veya hatalı tutulan her bir kayıt düzeni için 1567 sayılı Kanun kapsamında ayrı ayrı işlem yapılır.
• 2025 Yılı Para Cezası:Usulüne uygun belge düzenlemeyen veya kayıt tutmayan işletmelere uygulanacak idari para cezasının alt sınırı işlem başına 72.340 TL‘dir.
• 2025 Özel Usulsüzlük Cezası: Usulüne uygun belge düzenlemeyen her bir belge için ayrıca 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 353/1’e göre % 10 oranında özel usulsüzlük cezası kesilir.

Döviz Büroları İçin Kamera ve Görüntü Kayıt Sistemi Standartları

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın YM-2022/1 sayılı genelgesi uyarınca, tüm  döviz büroları (yetkili müesseselerin) teknik altyapılarını belirli kurallara göre kurmaları ve korumaları mecburidir:

1. Kayıt Saklama ve Yedekleme Kuralları

• Süre:Kamera kayıtlarının en az 2 yıl boyunca saklanması zorunludur.
• Yedekleme:Veriler haftalık periyotlarla; iş yerinden farklı fiziksel bir lokasyonda veya bulut bilişim sistemlerinde (kalite kaybı olmaksızın) yedeklenmelidir.
• Kesintisizlik:İşletme faaliyete ara vermiş olsa dahi sistemin çalışır durumda kalması şarttır.

2. Arıza Bildirimi ve Teknik Takip

• Günlük Kontrol:Görüntü kalitesi, lens temizliği ve kayıt durumu her gün denetlenmelidir.
• 48 Saat Kuralı:Sistemde oluşan herhangi bir arıza (kayıt durması, görüntü kaybı vb.), arızanın başladığı andan itibaren en geç 48 saat içinde Yetkili Müessese Bilgi Sistemi (YMBS) üzerinden Bakanlığa bildirilmelidir.
• Ek Süre:Tamirin 48 saati aşacağı durumlarda, servis firmasından alınan gerekçeli raporla birlikte Bakanlıktan ek süre talep edilebilir.

3. Kamera Konumlandırma ve Görüş Açısı

• Vezne ve Müşteri:Her bir vezne ve para işlem alanı kör nokta kalmayacak şekilde izlenmelidir. Kameralar, işlem yapan müşterilerin yüzünü tam karşıdan ve net görecek şekilde yerleştirilmelidir.
• Mekan Kapsamı:Giriş kapıları, tüm duvarlar, merdivenler ve kasalar sistem dahilinde olmalıdır.

4. Belgelendirme ve Fotoğraflama Zorunluluğu

Faaliyet izni veya adres değişikliği aşamalarında aşağıdaki görsel kanıtlar sunulmalıdır:

• Kurulum Belgesi:Sistemi kuran firmadan alınan, sistemin standartlara uygunluğunu ve 2 yıl kayıt kapasitesini teyit eden ıslak imzalı belge.
• Dış Mekan:Şirket tabelasını ve komşu işletmeleri de kapsayan geniş açılı fotoğraflar.
• İç Mekan:İş yerinin tüm bölümlerini, kapıların açıldığı alanları ve kur panolarını gösteren net kareler.
• Monitör Görüntüsü:Tüm kameraların anlık görüntüsünün izlendiği ekranın fotoğrafı.

5. Kural İhlali ve Yaptırımlar

Kamera sisteminin usulüne uygun kurulmaması, kayıtların saklanmaması veya arızaların süresinde bildirilmemesi durumunda:

• İdari Para Cezası:1567 sayılı Kanun kapsamında yasal işlem başlatılır.
• 2025 Yılı Alt Sınırı:Bu ihlaller için uygulanacak ceza miktarı en az 72.340 TL‘dir.

Yetkili Müesseseler İçin Web Sitesi ve Dijital Bilgilendirme Standartları

Hazine ve Maliye Bakanlığı mevzuatı uyarınca, her döviz bürosunun faaliyetlerini dijital ortamda ilan etmesi ve bu bilgileri güncel tutması yasal bir zorunluluktur.

1. Web Sitesi Bulundurma Zorunluluğu

• Erişilebilirlik:Tüm yetkili müesseseler, kendilerine ait resmi bir internet sitesi kurmak ve bu siteyi her zaman ulaşılabilir (aktif) durumda tutmakla yükümlüdür.

2. Şeffaf Gruplandırma ve İbareler

• Lisans Türü:İşletmeler, Bakanlık tarafından verilen yetki grubunu (A Grubu veya B Grubu olduklarını) web sitelerinin ana sayfasında, kullanıcıların kolayca görebileceği şekilde açıkça belirtmelidir.

3. Adres ve İletişim Bilgilerinin Güncelliği

• Lokasyon Bilgisi:İşletmenin merkez adresi ve varsa tüm şubelerinin tam adresleri ile iletişim bilgileri sitede yer almalıdır.
• Şube Listesi:Aktif olan tüm şubelerin listesi eksiksiz ve güncel bir şekilde yayımlanmalıdır.

4. Güncelleme İçin Kritik Süre: 5 Gün

• Hızlı Revizyon:İşletmenin adresinde veya iletişim numaralarında bir değişiklik meydana gelirse, bu durumun web sitesine yansıtılması için tanınan yasal süre, değişikliğin yapıldığı tarihten itibaren en geç 5 gündür.

Yaptırım Notu: İnternet sitesinin bulunmaması, eksik bilgi içermesi veya adres değişikliklerinin 5 gün içinde güncellenmemesi durumunda, 1567 sayılı Kanun kapsamında idari para cezası (2025 yılı alt sınırı: 72.340 TL) uygulanmaktadır.

Döviz Büroları İçin Asgari Sermaye ve Özkaynak Zorunluluğu Tutarları

Döviz bürolarının (yetkili müesseselerin) faaliyetlerini sürdürebilmeleri için 2025 yılı için belirlenen asgari ödenmiş sermaye tutarları ve özkaynak dengesi şu şekildedir:

1. Asgari Sermaye Tutarları:

• • A Grubu Müesseseler:10 Milyon TL
  • B Grubu Müesseseler:5 Milyon TL
  • Şubeler (Her bir şube için ek):3 Milyon TL

2. Özkaynak Dengesi ve Kritik Sınırlar:

Şirketin toplam özkaynaklarının, yukarıdaki asgari sermaye tutarının altına düşmemesi esastır. Bu dengenin bozulması durumunda iki farklı yaptırım uygulanır:

• • Kritik Seviye (1/3 Altı):Özkaynaklar, asgari sermayenin üçte birinden (1/3) daha azına düşerse, işletmenin faaliyet izni (lisansı) doğrudan iptal edilir ve idari para cezası (2025 yılı alt sınırı: 340 TL) uygulanır.
  • Eksiklik Seviyesi (1/3 Üstü):Özkaynaklar asgari sermayeden düşük ancak 1/3’ten fazlaysa, eksikliğin giderilmesi için şirkete 90 gün süre tanınır ve para cezası kesilir. Süre sonunda sermaye tamamlanmazsa lisans iptal edilir.

3. Şirket Temsil Yetkisi ve İmza Kuralları

Döviz bürolarında şirketi temsil etme (imza yetkisi) konusunda ortaklık durumuna göre şu kısıtlamalar mevcuttur:

• Genel Kural:Şirket ortağı olmayan kişiler, tek başlarına (münferiden) imza yetkisine sahip olamazlar. Bu kişiler ancak şirketin en az %50 payına sahip olan ortaklarla birlikte (müştereken) imza atabilirler.
• Özel Durumlar ve İstisnalar:
  • Tüzel Kişi Ortaklık:Eğer hissedar bir şirket (tüzel kişi) ise, bu şirketi temsil eden gerçek kişiler döviz bürosunda tek başlarına (münferiden) yetkili atanabilir.
  • Yabancı Ortaklık:Şirketin hissedarı yurt dışında yerleşik bir tüzel kişi ise, ortak olmayan gerçek kişiler de münferit yetki alabilir.
  • Şube Yönetimi:Şubesi olan kurumlarda, hissedar olup olmadığına bakılmaksızın herhangi bir gerçek kişi, sadece o şubenin işlemleriyle sınırlı kalmak kaydıyla tek başına temsilci olarak görevlendirilebilir.

Döviz Bürolarında Mali Güç Tevsik ve İspat Yöntemleri

Döviz bürolarının (Yetkili müesseselerin) kuruluş, şube açma veya hisse devri süreçlerinde; mevcut ortakların veya yeni paydaşların, operasyonu yürütecek ekonomik kapasiteye sahip olduklarını resmî belgelerle ispatlamaları zorunludur.

1. Banka Hesap Bakiyesi ve Ortalama Yöntemi

Nakit varlıklar üzerinden mali güç kanıtlanırken “6 ay kuralı” uygulanır:

• Gerçek Kişiler İçin:Banka veya aracı kurumlardaki mevduat, altın veya yatırım hesaplarının son 6 aylık bakiyesi hesaplanır. Bu hesapların 6 aylık ortalamasının, kanıtlanması gereken asgari tutarın üzerinde olması şarttır.
• Tüzel Kişiler (Şirketler) İçin:Şirketin banka hesaplarındaki 6 aylık ortalama tutar, şirketin mevcut sermayesini aşmalıdır. Kanıtlanması gereken tutar, ancak sermaye üzerindeki bu artı bakiyeden kabul edilir.
• Gerekli Belgeler:İlgili finans kuruluşundan alınan resmi yazı ve belgeyi imzalayan banka yetkililerinin imza sirküleri.

2. Gelir ve Kazanç Yoluyla Tevsik

Geçmiş yıllardaki birikim ve kazançlar üzerinden yapılan ispatlarda son 5 yıl baz alınır:

• Bireysel Başvurular:Şahsın son 5 yıla ait toplam gelirinin, tevsik edilmesi gereken miktarı karşılaması gerekir. (Belge: Onaylı vergi beyannameleri veya SGK hizmet dökümü).
• Kurumsal Başvurular:Tüzel kişiliğin son 5 yıllık vergi sonrası net kâr toplamının, istenen tutarı karşılaması şarttır. (Belge: Kurumlar vergisi beyannamesi ve pay defteri).

3. Miras (Veraset) Yoluyla Tevsik

• Miras Kalan Varlıklar:Noter onaylı mirasçılık belgesiyle birlikte, miras yoluyla geçen menkul kıymetlerin nakde çevrilmesi veya banka hesaplarına intikal ettirilmesiyle mali güç ispatlanabilir.

4. Mali Güç Şartı Aranmayan İstisnalar

Bakanlık, aşağıdaki iki özel durumda ortaklardan mali güç kanıtı talep etmez:

1. Veraseten Devirler:Hisselerin miras yoluyla intikal etmesi durumu.
2. Aile İçi Bağışlar:Hisselerin alt soy (çocuklar/torunlar) veya üst soy (anne/baba) arasında karşılıksız (hibe) olarak devredilmesi durumu.

Döviz Bürosu/Yetkili Müesseseler Önemli Bildirim Süreleri

Aykırı durumlarda 2025 yılı için en az 72.340 TL idari para cezası uygulanmaktadır:

• Hisse Devri, Adres ve Unvan Değişikliği:İzin sonrası 30 gün içinde.
• Sermaye Değişikliği ve Hesap No Bildirimi:30 gün içinde.
• Yönetici ve Çalışan Değişiklikleri:10 gün içinde.
• Faaliyete Ara Verme/Başlama:10 gün içinde.
• Finansal Raporlar:Takip eden yılın Nisan ayı sonuna kadar.

Döviz Bürolarında Sermaye Artışı

Döviz büroları (yetkili müesseseler) sermaye artışı 30 gün içinde Bakanlığa bildirilmelidir. Artış nakdi veya ayni olabilir ancak özkaynak toplamı asgari sermaye seviyesinde tutulmalıdır. Şube açmak isteyen A grubu şirketler her şube için 3 milyon TL ek sermaye yatırmak zorundadır. Sermaye azalımı durumunda indirimden yararlanan kısım geri alınır. Bildirim yapılmazsa idari para cezası uygulanır.

Döviz Bürolarının Vergilendirilmesi

Döviz büroları (yetkili müesseseler) tam mükellef anonim şirket olarak Kurumlar Vergisi’ne tabidir (%25 oran, 2026 için güncel). Elde edilen komisyon, kur farkı ve diğer gelirler kurum kazancına dahil edilir. Döviz bürolarının defter tutma, belge düzenleme (Döviz Alım/Satım Belgesi) ve MASAK yükümlülükleri (kimlik tespiti 100 USD üzeri işlemler için zorunlu) sıkı takip edilir. KDV, stopaj ve diğer vergiler genel hükümlere göre uygulanır. Yıllık beyanname verilir ve bağımsız denetim şartları (ciro, aktif, çalışan sayısı) karşılanırsa denetime tabi olurlar.

Döviz Bürosu Mevzuatı Hakkında En Çok Merak Edilen Sorular (SSS)

1. Yılında döviz bürosu açma maliyeti (lisans bedeli) ne kadar?

Lisans bedeli faaliyet gösterilen bölgeye ve gruba göre değişir. En yüksek bedel 1. Bölge (İstanbul) için A Grubu’nda 25.907.400 TL, B Grubu’nda ise 23.748.450 TL‘dir. En düşük bedel (4. Bölge) ise yaklaşık 10-12 milyon TL seviyesindedir.

2. Döviz bürolarında kredi kartı ile dolar veya altın alınabilir mi?

Hayır. Mevzuat gereği döviz bürolarında kredi kartı ile işlem yapılması ve işlemlerin taksitlendirilmesi kesinlikleyasaktır. Sadece nakit, banka kartı veya belirli limitli ön ödemeli kartlar kullanılabilir.

3. Kaç doların üzerindeki işlemlerde kimlik ibrazı zorunludur?

5.000 aBD doları veya bu tutarın Türk lirası karşılığını aşan tüm işlemlerde T.C. Kimlik, Pasaport veya Vergi Numarası ibrazı ve kaydı kanuni zorunluluktur.

4. A Grubu ve B Grubu döviz bürosu arasındaki fark nedir?

B Grubu sadece fiziksel döviz ve belirli altınların alım ve satımını yaparken; A Grubu ek olarak borsa üyeliğiyle kıymetli maden ithalatı, 1 kg üstü külçe altın ticareti, para makineleri (ATM) işletme ve ödeme kuruluşu temsilciliği gibi ekstradan işlemleri yapabilmektedir.

5. Döviz büroları emanet para veya altın kabul edebilir mi?

Kesinlikle hayır; emanet para altın kabul edemez. Döviz bürolarının kısa süreliğine dahi olsa başkasına ait para, altın veya değerli eşyayı “emanet” olarak saklaması kesinlikle yasaktır. Tespiti halinde aşama aşama lisans iptaline kadar giden cezalar uygulanmaktadır.

6. Kamera kayıtlarının ne kadar süre saklanması zorunludur?

Kamera ve görüntü kayıtlarının en az 2 yıl süreyle saklanması ve haftalık olarak iş yeri dışındaki bir ortamda (bulut veya farklı lokasyon) yedeklenmesi zorunludur. Yedeklenme işlemi yapılmaması halinde bu durum döviz bürosu sahipleri aleyhine birçok şeye delil olabilir.

7. Döviz bürosu açmak için gerekli asgari sermaye ne kadardır?

A Grubu müesseseler için net asgari sermaye 10 milyon TL, B Grupları için 5 milyon TL ve açılacak her bir şube için ek olarak 3 milyon TL asgari ödenmiş sermaye şartı aranmaktadır.

8. Bir döviz bürosu başka bir bölgeye taşınabilir mi?

Evet, ancak farklı bir faaliyet bölgesine taşınmak ayrıca Bakanlık iznine tabidir. Eğer taşınılan bölgenin lisans ücreti mevcut bölgeden yüksekse, aradaki ücret farkının ödenmesi gerekir.

9. Döviz bürosu ortağı olmayan biri şirketi temsil edebilir mi?

Sadece şirket ortağı olmayan kişiler tek başına (münferiden) imza yetkilisi olamazlar. Bu nedenle, en az %50 payı olan bir ortakla birlikte (müştereken) veya belirli istisnai şartlarda (tüzel kişi ortak temsili gibi) yetki alabilirler.

10. Kamera sistemi bozulursa ne yapılması gerekir?

Arızanın başladığı andan itibaren en geç 48 saat içerisinde Yetkili Müessese Bilgi Sistemi (YMBS) üzerinden Bakanlığa bildirim yapılması zorunludur. Ayrıca teknik servis kayıtları ile arıza belgelendirilmeli ve kısa sürede giderilmelidir.

11. Döviz bürosu personeli veya yöneticisi değiştiğinde bildirim yapılmalı mı?

Evet. Ortak, yönetici, iç kontrol görevlisi veya vezne çalışanı değişikliklerinin 10 gün içinde Sistem üzerinden Bakanlığa bildirilmesi şarttır.

12. Hangi durumlarda döviz bürosu lisansı doğrudan iptal edilir?

Özkaynakların asgari sermayenin 1/3’ünün altına düşmesi, gizli ortaklık (emanetçi) tespitinin yapılması, izinsiz olarak adreslerde işlem yapılması veya sahte belge (hayali DAB/DSB) düzenlenmesi durumunda lisans doğrudan iptal edilir.

13. Miras yoluyla kalan döviz bürosu hisseleri için ücret ödenir mi?

Mevzuata göre veraseten intikal eden veya alt soy/üst soy (aile içi) hibe edilen hisse devirlerinde mali güç tevsiki ve hisse devir izin ücreti aranmaz. Ancak bunun dışındaki devirlerde hem devir ücreti hem de bazı şartlar aranabilir.

14. Döviz bürolarının web sitesi olması zorunlu mu?

Evet. Tüm yetkili müesseseler güncel adres, iletişim ve grup bilgilerini içeren bir internet sitesi bulundurmak zorundadır. Değişiklikler 5 gün içinde siteye yansıtılmalı ve sitenin güncel ve aktif tutulması gerekir.

15. Mevzuata uymamanın en düşük para cezası ne kadardır?

2025 yılı itibarıyla, HMB rehberinde belirtilen kurallara ve bildirim sürelerine aykırı hareket edilmesinin idari para cezası alt sınırı 72.340 TL‘dir.

Döviz Bürosu Açma Sonuç ve Değerlendirme

Döviz Bürosu Nasıl Açılır? sorusunun cevabı, sadece yüksek bir sermayeye sahip olmak değil, aynı zamanda Bakanlığın belirlediği şeffaflık ve güvenlik standartlarını eksiksiz yerine getirmektir. Yapılan yasal düzenlemeler göstermektedir ki, döviz bürosu nasıl açılır süreci fiziki şartlardan mali güce kadar çok katmanlı bir denetim mekanizmasına tabidir.

İşletmeciler için en önemli değerlendirme kriteri, faaliyet gösterilecek bölgenin doğru seçilmesidir; zira döviz bürosu nasıl açılır araştırması yapanların karşısına çıkan en büyük maliyet kalemi bölge bazlı lisans ücretleridir. A Grubu ve B Grubu arasındaki yetki farkları göz önüne alındığında, döviz bürosu nasıl açılır aşamasında grubun doğru tayin edilmesi, işletmenin gelecekteki şubeleşme ve kıymetli maden ticareti potansiyelini doğrudan etkileyecektir.

Sektöre yeni girecek yatırımcılar için döviz bürosu nasıl açılır hususunda bir diğer kritik nokta ise teknolojik altyapıdır. Kamera sistemlerinden web sitesi zorunluluğuna kadar tüm detaylar, döviz bürosu nasıl açılır sorusunun teknik ayağını oluşturur ve bu şartlardaki en ufak bir eksiklik ağır idari para cezalarına yol açabilir.

Sonuç olarak, döviz bürosu nasıl açılır süreci tescil ve ilanla bitmemekte, aksine her işlemde kimlik tespiti ve düzenli özkaynak takibi ile süreklilik arz eden bir denetim döngüsüne girmektedir. Bu rehberde detaylandırılan tüm adımlar, döviz bürosu nasıl açılır hedefindeki girişimcilerin yasal engellere takılmadan sürdürülebilir bir finansal yapı kurmalarına yardımcı olmayı amaçlamaktadır.

Hazine ve Maliye Bakanlığı Döviz Büroları Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Döviz bürosu açmak için nereye başvurulur?

Tüm başvurular fiziksel evrak yerine Hazine ve Maliye Bakanlığı “Yetkili Müessese Bilgi Sistemi” (YMBS) üzerinden dijital olarak yapılmaktadır. Ön onay alındıktan sonra Bakanlık gerek duyarsa fiziki evrak talep etmektedir. Ancak ilk aşama tamamen sistem üzerinden yürümektedir.

2. Mevcut bir döviz bürosunu devralabilir miyim?

Evet, ancak bu işlem bir “hisse devri” prosedürüdür. Hisse devri yapılmadan önce Bakanlıktan izin alınması ve devredilecek pay oranında “Hisse Devri İzin Ücreti” yatırılması zorunludur. İzinsiz devir yapılması durumunda lisans iptal edilmektedir.

3. Döviz bürosu açmak için eğitim şartı var mıdır?

Kurucuların ve ortakların müflis olmaması ve adli sicilinin temiz olması temel esastır. Ancak şirketi münferiden (tek başına) temsil edecek kişilerin veya iç kontrol görevlilerinin mali konularda yetkinliği ve adli sicil uygunluğu Bakanlıkça detaylı incelenir. Yani bu konuda belirli bir öz geçmiş ve liyakat kriteri aranmaktadır.

4. Bir döviz bürosu aynı anda hem altın hem döviz satabilir mi?

Evet. B grubu müesseseler Darphane altınları ve 1 kg’dan daha düşük külçe altınları; A grubu müesseseler ise bunlara ek olarak standart dışı işlenmemiş kıymetli madenlerin ve 1 kg üzeri külçe altın ticaretini de yapabilir.

• B grubu müesseseler, Darphane üretimi olan 22 ayar ziynet ve sikke altınların (çeyrek, yarım, tam, reşat vb.) ticaretini yapabilirler. Ancak, bu kategoride olmayan diğer 22 ayar altın takı veya ürünlerin satışı yasaktır.
• B grubu müesseseler, 24 ayar ve üzeri saflıktaki, ağırlığı 1 kilogramı geçmeyen gram veya külçe şeklindeki işlenmemiş altınların fiziksel alım-satımını gerçekleştirebilirler.
• A grubu müesseseler, yukarıdakilere ek olarak Ağırlığı 1 kilogram ve üzerinde olan külçe veya bar formundaki 24 ayar (ve üstü) standart işlenmemiş altınların alım-satımını gerçekleştirebilirler.

5. Döviz bürolarında “vergi” (BSMV) uygulaması nasıldır?

Kambiyo muamelelerinde satış tutarı üzerinden belirli oranlarda (mevcut kararlara göre binde 2 veya güncel oranlar) Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) tahsil edilir. Ancak belirli istisnalar (bankalar arası işlemler vb.) mevcuttur.

6. Kimlik tespitinde ehliyet geçerli midir?

Hayır. Mevzuat “fotoğraflı T.C. Kimlik Kartı” veya “Pasaport” ibaresini kullanmaktadır. 5.000 USD üzerindeki işlemlerde sürücü belgesi (ehliyet) tek başına kimlik tespiti için yeterli kabul edilmemektedir.

7. Döviz bürosu ismi (unvanı) nasıl belirlenir?

Unvanın içinde mutlaka “Yetkili Müessese” ibaresinin geçmesi zorunludur. Ayrıca A grubu müesseseler unvanlarında bu grubu belirtebilirler. Seçilen unvanın başka bir müessese ile karıştırılmayacak kadar özgün ve sade olması gerekir.

8. Şube açma sınırı var mıdır?

B grubu müesseseler şube açamazlar. A grubu müesseseler ise her bir şube için ek 3 milyon TL sermaye şartını yerine getirmek, şube açma izni ücretini ödemek ve gerekli diğer izinleri almak kaydıyla Bakanlık onayıyla şube açabilirler.

9. Döviz büroları para transferi (Western Union vb.) yapabilir mi?

Sadece A grubu yetkili müesseseler, ödeme kuruluşu veya elektronik para kuruluşu temsilciliği alarak ve Bakanlığa 30 gün içinde bildirimde bulunarak bu tür para transfer hizmetlerini sunabilir. B grubu yetki olanlar bu işlemleri yapamaz.

10. Yanlış düzenlenen döviz makbuzu (DAB/DSB) nasıl iptal edilir?

Düzenlenen belgelerdeki hatalar için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri geçerlidir. Ancak her işlem “Benzersiz İşlem Numarası” ile kaydedildiği için iptal ve düzeltme işlemlerinin yasal kayıt sisteminde (muhasebe standartlarına uygun) yapılması şarttır. Yani VUK’a göre nasıl belge iptali yapılıyorsa burada da aynı şekilde şartları varsa belge iptali yapılabilir. Öte yandan belge iptali durumunda defter kaydı yapılmışsa Yevmiye Defteri kayıtlarının da muhasebe kurallarına göre yapılması gerekir.

11. Kasa sayımında çıkan farklar neye yol açar?

Bakanlık denetçileri tarafından yapılan ani denetimlerde kasa mevcudu ile yasal kayıtlar (DAB/DSB) arasında fark bulunması, kayıt dışı işlem yapıldığı şüphesini doğurabilir ve yüksek tutarlı idari para cezalarına yol açabilir.

12. Döviz bürosu akşam kaça kadar açık kalabilir?

Çalışma saatleri genel olarak serbesttir; ancak yerel mülki idare amirliklerinin (Valilik/Kaymakamlık) belirlediği güvenlik ve çalışma saatlerine uyulması gerekir. Yetkili müesseselerin Pazar günleri ve resmî tatillerde çalışma hakkı saklıdır.

13. “Kuyumcu” ve “Döviz Bürosu” aynı dükkânda olabilir mi?

Hayır. Bir yetkili müessese için izin alınan adreste başka bir ticari faaliyet (kuyumculuk, emlakçılık vb.) yürütülemezler. Mekân/işyeri sadece döviz bürosu faaliyeti için tahsis edilmelidir. Öte yandan döviz büroları gruplarına göre aşağıdaki standartlarda altın alıp ve satım yapabilirler;

• B grubu müesseseler, Darphane üretimi olan 22 ayar ziynet ve sikke altınların (çeyrek, yarım, tam, reşat vb.) ticaretini yapabilirler. Ancak, bu kategoride olmayan diğer 22 ayar altın takı veya ürünlerin satışı kesinlikle yasaktır.
• B grubu müesseseler, 24 ayar ve üzeri saflıktaki, ağırlığı 1 kilogramı geçmeyen gram veya külçe şeklindeki işlenmemiş altınların fiziksel alım ve satımını gerçekleştirebilirler.
• A grubu müesseseler, yukarıdakilere ek olarak ağırlığı 1 kilogram ve üzerinde olan külçe veya bar formundaki 24 ayar (ve üstü) standart işlenmemiş altınların alım ve satımını gerçekleştirebilirler.

14. Özkaynak eksikliği nedeniyle süre verilen şirket bu sürede işlem yapabilir mi?

Evet, kendisine verilen 90 günlük süre içinde faaliyetine devam edebilirler. Ancak bu süre sonunda sermayesini yasal sınıra (asgari sermaye tutarına) tamamladığını tevsik edemezse lisansları iptal edilir.

15. Gayrimenkul karşılığı döviz işlemi yapılabilir mi?

Hayır. Döviz büroları sadece nakit yabancı para ve kıymetli maden işlemi yapabilir. Gayrimenkul, araç veya diğer malları “takas” yoluyla veya “emanet” olarak tahsilat ve ödeme kabul edemezler.

Kaynaklar :

• Hazine ve Maliye Bakanlığı Yetkili Müesseseler Rehberi
• Hazine ve Maliye Bakanlığı Sıkça Sorulan Sorular
• Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sermaye Hareketleri Genelgesi
• Gelir İdaresi Başkanlığı Kurumlar Vergisi Beyan Rehberleri
• 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Resmî Gazete)
• 32 Sayılı Türk Parasının Korunması Hakkında Karar

Kaynakça ve Resmi Mevzuat:

Aşağıdaki bağlantılar ve referanslar, başvurunuzu yaparken yasal dayanağınızı oluşturacaktır:

A. Mevzuat.gov.tr Kaynakları

Türkiye’deki tüm döviz işlemleri bu temel kanun ve karar üzerine inşa edilmiştir:

1. Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar:

   • Kapsam: Döviz alım satımı, kıymetli madenler ve Türk parasının korunmasına ilişkin ana çerçevedir.

   • Mevzuat Bağlantısı

2. Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2018-32/45):

   • Kapsam: Yetkili müesseselerin kuruluş, faaliyet, şube açma ve denetim esaslarını belirleyen en önemli teknik dokümandır.

   • Mevzuat Bağlantısı

B. Hazine ve Maliye Bakanlığı Kaynakları

Bakanlığın internet sitesi, doğrudan başvuru rehberleri ve güncel duyuruları içerir:

1. Hazine ve Maliye Bakanlığı – Dış Ekonomik İlişkiler Genel Müdürlüğü:

   • Döviz büroları ile ilgili izin süreci bu birim tarafından yönetilir.

   • Bakanlık Ana Sayfası