İhtiyati Tahakkuk Nedir? Tanımı, Şartları ve Uygulama Rehberi

İhtiyati Tahakkuk Nedir? (Güncel Rehber 2026)

İlerleyen dönemlerde tahakkuk edecek amme alacaklarının, tahsil güvenliğini sağlamak için öncesi dönemlerde yapılan tahakkuka ihtiyati tahakkuk denir.

İhtiyati Tahakkukun Nedenleri Nelerdir?

İhtiyati tahakkuk sebepleri aşağıdaki gibidir:

1. 6183 sayılı Kanunun 13. Maddesinin 1, 2, 3, 4 ve 5. Bentlerinde yazılı ihtiyati haciz sebepleri,
2. Mükellef hakkında 6183 sayılı Kanunun 110. madde gereğince takip yapılması,
3. İşletmenin mülkiyetinin muvazaalı ve gerçekten başkasına ait olmasına dair bir delil elde edilmesi.

İhtiyati Tahakkuk Uygulanacak Vergiler Nelerdir?

İhtiyati tahakkuk uygulanacak vergiler aşağıdaki gibidir:

1. Kurumlar vergisi ve kurum geçici vergi,
2. Gelir vergisi ve gelir geçici vergi,
3. Damga vergisi,
4. Katma değer vergisi,
5. Özel tüketim vergisi,
6. Veraset ve intikal vergisi,
7. Şans oyunları vergisi,
8. Banka sigorta muamele vergisi,
9. Yukarıda vergilerin gecikme faizleri,
10. Yukarıdaki vergilerin gecikme faizi ve vergi asıllarının bağlı vergi cezaları.

İhtiyati Tahakkuk Kapsamında Olmayan Vergi ve Kurumlar Nelerdir?

İhtiyatı tahakkuk kapsamında olmayan vergiler ile ihtiyatı tahakkuk kapsamında olmayan kurumlar aşağıdaki gibidir:

1. Motorlu taşıtlar vergisi,
2. Özel iletişim vergisi,
3. Belediyeler,
4. İl özel idareleri.

İhtiyati Tahakkuk Uygulaması Nasıl Yapılır?

İhtiyati tahakkukun aşamaları aşağıdaki gibidir:

• Vergi dairesi müdürünün yazılı talebi üzerinde Defterdar ihtiyati tahakkuk kararı verir.
• Tahakkuk edilen vergi zam, vergi ve cezaların kanuni ödeme zamanı gelmemişse, ödemeler kanuni ödeme zamanında yapılır.
• İhtiyati tahakkuk işleminde gecikme faizinin hesaplanmasında ihtiyati tahakkuk yazısının düzenlendiği tarih dikkate alınır.

İhtiyati Tahakkuka İtiraz ve İhtiyati Tahakkuku Kaldırma Yolları Nelerdir?

Haklarında ihtiyati tahakkuk kararı verilenler veya uygulananlar, ihtiyati tahakkukun sebep ve miktarına vergi mahkemesinde itiraz edilebilirler. İhtiyatı tahakkuk işleminin sebep ve miktarına 15 gün içinde ilk derece mahkeme sıfatıyla vergi mahkemesinde itiraz edililir.

İhtiyati Haciz ve İhtiyati Tahakkuk Arasındaki Fark Nedir?

İhtiyati tahakkuk ve ihtiyati haciz farkı aşağıdaki gibidir:

• İhtiyati haciz tahakkuk etmiş ancak tahakkuktan sonra vadesi gelmemiş alacaklar ile vadesi geldiği halde ödenmemiş alacaklar için uygulanır. İhtiyati tahakkuk ise henüz tahakkuk etmeyen alacakların tahakkuku öne çekmek amacıyla yapılır.
• Biri tahakkuk biri ise haciz işlemidir.
• Her iki kurumda 8183 sayılı Kanunda açıklanmıştır.

İhtiyati Tahakkuk Kararını Kim Verir?

İhtiyati tahakkuk kararını vergi dairesi müdürlerinin talebi üzerine Defterdar verir. İcra ve takip servisinin talebi veya vergi incelemesinin ilk aşamasında incelemeye yetkili olanların talebiyle tespit edilen ilk değer üzerinden ihtiyati tahakkuk yapılır.

İhtiyati Tahakkuka Dava Açma Süresi

Hakkında ihtiyati tahakkuk kararı verilen kişi ve kurumlar, ihtiyati tahakkuk kararına karşı vergi mahkemesinde 15 gün içinde vergi mahkemesinde dava açılabilir.

İhtiyati Tahakkuk İdari İşlem midir?

İhtiyati tahakkuk işlemi, idari hukuk teorisi açısından bir idari eylem veya işlemdir. İdarenin bütün eylem ve işlemlerine dava açılabildiği için ihtiyati tahakkuk işlemine karşı da vergi mahkemesine dava açılabilir. Dolayısıyla hakkında ihtiyati tahakkuk kararı verilen kişi ve kurumlar bu işlemlere karşı vergi mahkemesinde dava açılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

1. İhtiyati tahakkuk nedir?

İleride tahakkuk edecek amme alacaklarının, tahsilat güvenliğini sağlamak için öncesi dönemlerde yapılan tahakkuka ihtiyati tahakkuk denir.

2. İhtiyati tahakkuk ne zaman uygulanır?

 İhtiyati tahakkuk, henüz tahakkuk etmeyen alacakların tahakkuku öne çekmek amacıyla yapılır.

3. İhtiyati tahakkuk nedenleri nelerdir?

1. 6183 sayılı Kanunun 13. Maddesinin 1, 2, 3, 4 ve 5. Bentlerinde yazılı ihtiyati haciz sebepleri,
2. Mükellef hakkında 6183 sayılı Kanunun 110. madde gereğince takip yapılması,
3. İşletmenin mülkiyetinin muvazaalı ve gerçekten başkasına ait olmasına dair bir delil elde edilmesi.

4. İhtiyati tahakkuk nasıl yapılır ve tebliğ edilir?

Vergi dairesi müdürünün yazılı talebi üzerinde Defterdar ihtiyati tahakkuk kararı verir. Tahakkuk işlemleri genelde mükellefe tebliğ edilmez ama ihtiyati tahakkuk işleminin mükellefe veya vergi sorumlusuna bildirilmesi gerekir.

5. İhtiyati tahakkuka nasıl itiraz edilir?

İhtiyati tahakkuk tahakkuk kararına karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde vergi mahkemesinde itiraz edilir.

6. İhtiyati tahakkuk ile ihtiyati haciz farkı nedir?

İhtiyati tahakkuk henüz tahakkuk etmemiş alacaklara, ihtiyati haciz ise tahakkuk etmiş ama ödenmemiş veya ödeme zamanı gelmemiş alacaklara uygulanır.

7. 2025 yılında ihtiyatı tahakkukta değişiklik varmı?

Yok.

8. İhtiyati tahakkukta mükellefin hakları nelerdir?

İhtiyati tahakkuk işlemine karşı vergi mahkemesinde dava açmak.