Makale İçeriği
Zarar Mahsubu Nedir? (Güncel Rehber 2026)
Gerçek kişi gelir vergisi mükellefleri ile kurumlar vergisi mükelleflerinin, geçmiş yıl zararlarını belirlenen şartlarda mahsup yapmasına zarar mahsubu denir. Zarar mahsubu, Kanunun aradığı şartlar varsa 5 yıl içinde mahsup edilebilir. Zarar mahsubu uygulaması, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 88. maddesi ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 9. maddesinde açıklanmıştır.
Zarar Mahsubu Ne Demektir?
Vergi hukukunda gelir ve kurumlar vergisinde yapılan mali zararların, belirlenen şartlarda 5 yıl boyunca elde edilecek karlardan mahsup edilebilmesidir. Zarar mahsubu sıraya göre yapılmakla beraber sıkı şekil şartlarına bağlanmıştır. Bu nedenle ister gelir vergisi mükellefleri isterse kurumlar vergisi mükellefleri olsun zarar mahsubu yaparken kurallara dikkat etmek gerekir.
Zarar Mahsubu Kaç Yıldır?
Zarar mahsubu hem gelir vergisinde hem de kurumlar vergisinde azami 5 yıl olarak belirlenmiştir.
Zarar Mahsubu Nasıl Yapılır?
Geçmiş yıl zarar mahsubu aşağıdaki gibi yapılır:
- Geçmiş yıllarının zarar mahsubuna en eski yılın zararından başlamak gerekir.
- Öncelikle geçmiş yılların zararını mahsup yapabilmek için cari yılda kar olması ve beyan edilmesi gerekir.
- Geçmiş yıl zararlarının mahsubu yapılırken her yıla ilişkin zararlar beyannamelerde ayrı ayrı gösterilmelidir.
- Cari yılda kar ettiği halde geçmiş yıl zararlarını mahsup etmeyenler, bu kara isabet eden zararlarını daha sonraki yıllarda düzeltme yoluyla da olsa mahsup edemeyecek; başka bir deyişle cari yıldaki kar oranında zarar mahsubu hakkını kaybedecektir (mukteza).
- Aynı yıla ilişkin zararların mahsubu yapılırken normal zarar ve istisna kaynaklı zararlar varsa, istisna kaynaklı zararın mahsubuna öncelik verilmelidir.
- İlgili yılda zarar etmesine rağmen rızaen kar beyan eden vergi mükellefleri, geçmiş yıl zararlarının rızaen kar beyan edilen kar kadarlık kısmını sonraki yılların gelir/kurumlar vergisi kazancından mahsup edemeyecektir (Vergi idaresinin görüşü)
- Zarar mahsupları yapılırken bilançodaki zararlarlar değil, gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinde gösterilen mali zararlar dikkate alınmalıdır.
- İşini terk ettikten sonra tekrar ticari, zirai ve mesleki faaliyete başlayanlar önceki dönemlere (terk edilen) ait zararlarını yeni mükellefiyette/döneminde mahsup edemezler.
- Kurumlar geçmiş yıllarındaki zararların mahsubunu yaparken, bu zararı kazanç istisnalarından sonraki ve varsa yatırım indiriminden önceki süreçte/arada uygulalamalıdır.
Gelir Vergisinde Zarar Mahsubu Nasıl Yapılır?
Gelir Vergisi Geçmiş Yıl Zarar Mahsubu
Gelir vergisinde gelirlerin toplanmasında gelir unsurlarından doğan zararlar, diğer gelir unsurlarından doğan zararlara (diğer kazanç ve iratlar hariç) mahsup yapılabilir. Zarar mahsubu icin öngörülen süre beş yıldır.
- Diğer kazanç ve iratlardan doğan zararlar (değer artış kazancı ve arızi kazanç), diğer gelir unsurlarından (ticari kazanç, zirai kazanç, serbest meslek kazancı, MSİ, GMSİ) doğan karlara mahsup edilemez. Değer artış kazançlarının zararları/karları ile arızi kazançların kar ve zararlarıda birbirinden mahsup edilmez. Sadece menkul kıymetlerin zarar ve karları birbirinden mahsup edilebilir.
- Menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarında gider fazlalılığı olmayan zararlar, diğer gelir unsurlarının karlarından mahsup edilemez; bunlar sermaye azalması olarak görülür. Yani gider fazlalıkları zarar olarak kabul edilir ve bir sonraki yılda mahsup edilmek üzere zarar olarak devreder, diğer tutarlar ise sermayeden gider.
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 74. maddesinin 10. fıkrasındaki giderler ilgili yılda indirilmezse gider fazlalılığı sayılmaz ve teknik anlamda zarar olarak görülmezler ve sonraki yıla zarar olarak devredilemezler.
- GVK’nın mükerrer 80. Maddesindeki değer artış kazancı sayılan fıkraların zararlarını birbirinden mahsup edemiyoruz; kural olarak aynı tür kar ve zararları birbirinden mahsup edebiliyoruz.
- Türkiye’de Gelir Vergisi Kanununa göre vergiden istisna edilen kazançlarla ilgili yurt dışında yapılan zararlar, yurt içinde elde edilen irad ve kazançlardan mahsup edilemez.
Kurumlar Vergisinde Zarar Mahsubu Nasıl Yapılır?
Kurumlar vergisinde geçmiş yıla ilişkin mali zararlar kurumlar vergisi beyannamelerde ayrı ayrı gösterilmek ve beş yılı geçmemek şartıyla zarar mahsubu yapılabilir.
- Kurumlar vergisinde bütün gelirler ticari kazanç olduğu için Gelir Vergisindeki gibi farklı gelir unsuru bulunmadığı için farklı gelir unsurları arasında zarar mahsubu diye bir konu olmayacaktır.
- Türkiye’de Kurumlar Vergisi Kanununa göre vergiden istisna edilen kazançlarla ilgili yurt dışında yapılan zararlar, yurt içinde elde edilen kazançlardan mahsup edilemez.
Adi Ortaklık Zarar Mahsubu Nasıl Yapılır?
Adi ortaklıkların gelir ve kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunmamaktadır. Adi ortaklıkların stopaj ve KDV mükellefi bulunmaktadır. Adi ortaklıkların gelir ve kurumlar vergisi mükellefiyeti olmadığı içinde ortaklar (aksi sözleşmede öngörülmemişse eşit ortak sayılırlar) hisselerine düşen kar veya zararı kendi beyannamelerinden mahsup edeceklerdir. Dolayısıyla adi ortaklıkta zarar mahsubu diye bir konu, teknik olarak olamayacaktır.
Sermaye Şirketlerinde Zarar Mahsubu Nasıl Yapılır?
Sermaye şirketlerinde zarar mahsubu kurumlar vergisi zarar mahsubuyla aynıdır. Dolayısıyla yukarıda “kurumlar vergisinde zarar mahsubu” ile “zarar mahsubu nasıl yapılır” başlıkları sermaye şirketleri içinde geçerlidir.
Şirketlerde Zarar Mahsubu Nasıl Yapılır?
Şirketler sermaye şirketleri ve şahıs şirketleri olarak iki kısma ayrılmaktadır. Sermaye şirketleri aynı zamanda kurumlar vergisi mükellefi oldukları için yukarıdaki “kurumlar vergisinde zarar mahsubu” ile “zarar mahsubu nasıl yapılır” başlıklarına bakılabilir.
Şahıs şirketleri ise adi komandit şirket ve kolektif şirketleridir. Adi şirket ise şahıs şirketi değildir. Dolayısıyla gerek adi komandit şirket gerekse kolektif şirket için zarar mahsubu sermaye şirketlerinin zarar mahsubundan farklıdır. Bu şirketler, (Kollektif ve adi komandit) gelir ve kurumlar vergisi mükellefiyeti olmadığı içinde ortaklar hisselerine düşen kar ve zararı kendi beyannamelerinden mahsup edeceklerdir. Dolayısıyla şahıs şirketi olan kolektif ve adi komandit şirketlerde zarar mahsubu diye bir konu, teknik olarak imkansızdır.
İşletme Defterinde Zarar Mahsubu Nasıl Yapılır?
İşletme defteri tutanlar veya defter beyan sisteminde işletme defteri tutan mükellefler defterde zarar mahsubu yapamaz ve verdikleri gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinde zarar mahsubu yaparlar.
Geçici Vergide Geçmiş Yıl Zarar Mahsubu Nasıl Yapılır?
Geçici vergide zarar mahsubu aynı yıllık beyannamedeki zarar mahsubu gibi yapılır.
GMSİ Zarar Mahsubu Nasıl Yapılır?
Gayrimenkul sermaye iradı (GMSİ) geliri, gelir vergisi mükellefleri için geçerlidir. Kurumların elde ettiği gayrimenkul gelirleri tüm gelirleri ticari kazançtır. Menkul ve gayrimenkul sermaye iradında gider fazlalılığından doğan zararlar da mahsup edilebilir.
Gerçek kişilerin gayrimenkul sermaye iradı gelirlerinden olan mali zararları, diğer gelir unsurlarından (ticari, zirai, mesleki zarar, msi) elde ettikleri karlardan mahsup edilebilir. Ancak GMSİ zararları, diğer kazanç ve iratların (değer artış kazancı ve arızi kazanç) karlarından mahsup edilemez.
Birleşmede Zarar Mahsubu Nasıl Yapılır?
Birleşme halinde zarar mahsubu nasıl yapılacağı, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 9. addesinde açıklanmıştır. Kurumlar vergisi kanununa göre devir ve birleşme işlemlerinde, kurumların devir tarihi itibarıyla öz sermaye tutarlarını geçmeyen zararları devralan veya birleşilen kurum tarafından mahsup edilebilir. Kısmi bölünme ve hisse değişim işlemlerinde zarar mahsubu bulunmamaktadır. Tür değiştirme ise teknik olarak zarar mahsubu bulunmamaktadır.
Kurumlar vergisine göre yapılan tam bölünme işlemlerinde, bölünen kurumun öz sermayesini geçmemek ve devralınan iktisadi kıymetle orantılı zararlar aşağıdaki şartlarda mahsup edilebilir:
- Son beş döneme ilişkin kurumlar vergisi beyannamesi zamanında beyan edilmiş olmalıdır,
- Devir alınan kurumun faaliyetine devir ve birleşmenin meydana geldiği yıldan itibaren devir alan veya birleşilen kurumlar en az 5 yıl devam etmelidir.
7326 Zarar Mahsubu Nasıl Yapılır?
7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 5/1-ğ bendine göre, gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, matrah artırımında bulundukları yıllara ait zararların % 50’si 2011 yılı ve izleyen yılların karlarından mahsup edilemez. Bu nedenle, 7326 sayılı Kanununa göre matrah artırımı yapan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, artırımda bulundukları yılın zararının % 50’sini izleyen yıllardan mahsup yapabilecektir.
7440 Zarar Mahsubu Nasıl Yapılır?
7440 Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 5/1-g-ğ betlerine göre, gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, matrah artırımında bulundukları yıllara ait zararların % 50’si 2022 yılı ve izleyen yılların karlarından mahsup edemezler. Bu nedenle, 7440 sayılı Kanununa göre matrah artırımı yapan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, artırımda bulundukları yılın zararının % 50’sini mahsup yapabilecektir.
Yurtdışı Zarar Mahsubu Nasıl Yapılır?
Yurtdışı zarar mahsubu hem gelir hem de kurumlar vergisi için mükellefler için öngörülmüştür.
Tam mükellef olan gelir vergisi mükellefleri yurt dışı faaliyetlerinden doğan zararlarını, zarar yaptıkları yurtdışındaki ülkelerde denetim yetkisi olan kurumlarca rapora bağlanması ve bu rapor ile raporun tercüme edilmiş bir örneğini Türkiye’de bağlı oldukları vergi dairesine vermek koşuluyla mahsup edebileceklerdir. Türkiye’de gelir vergisinden istisna sayılan kazançlarla ilgili yurtdışında elde edilen zararların mahsubu kabul edilmemektedir.
Kurumlar vergisi mukellefleri Türkiye’de istisna edilmiş işlemlerden doğan yurtdışı zararları hariç yurtdışı zararlarını 5 yıldan fazla devretmemek kaydıyla mahsup edebilir. Kurumların yurtdışı zararlarını mahsup edebilmeleri için yurtdışı beyanlarının zarar dâhil faaliyetlerinin bulunduğu yurtdışı ülkesinde denetim yetkisi bulunan kurumlarca rapora bağlanması ve rapor ile türkce tercüme edilmiş bir örneğinin Türkiye’de bağlı oldukları vergi dairesine verilmelidir.
Enflasyon Düzeltmesi Zararlarının Mahsubu Nasıl Yapılır?
Enflasyon düzeltmesi sonucu oluşan olumlu fark daha önce oluşan enflasyon düzeltme zararlarından mahsup edilebilir. 502-Sermaye Düzeltmesi Olumlu Farkları Hesabı, 580-Düzeltme Sonucu Oluşan Geçmiş Yıl Zararları hesabı üzerinden mahsup edilir.
Zarar Mahsubu Sonuç ve Değerlendirme
Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, her yıl beyannamede ayrı ayrı gösterilmek kaydıyla zararlarını 5 yıl boyunca taşıyabilecek ve mahsup yapacaktır. Zarar mahsubuna en eski yıldan başlamak gerekir. Zarar mahsubuna varsa istisna kaynaklı zararlara öncelik vermekle başlanır. Dönemde kar yapıldığı halde önceki yıl zararlar mahsup edilmezse, o yılki kar oranında zarar mahsubu hakkı ortadan kalkar. Beyannamede ayrıca gösterilmeyen zararlar mahsup edilemez. İlgili yılda kar olduğu halde rızaen kar beyan edenler mahsup hakkını kaybeder.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Zarar mahsubu nedir?
Gerçek kişi gelir vergisi mükellefleri ile kurumlar vergisi mükelleflerinin, geçmiş yıl zararlarını belirlenen şartlarda mahsup yapmasına zarar mahsubu denir.
2. Gecici vergilerde zarar mahsubu var mı?
Evet, vardır.
3. Zarar mahsubu nasıl yapılır?
En eski zarardan mahsuba başlanır. İstisna kaynaklı zarar varsa ona öncelik verilir. İlgili yıl kar varsa zarar mahsubu aynı oranda yapılmalıdır. Rızaen kar beyan edenler bu miktarda geçmiş yıl zarar hakkını kaybederler.