7582 Sayılı Kanun Neleri Değiştiriyor? Yeni Varlık Barışı ve Vergi Teşvikleri

7582 Sayılı Kanun Neleri Değiştiriyor? Yeni Varlık Barışı ve Vergi Teşvikleri

1. Kamu Alacaklarında Tecil Süresi ve Taksit Sınırları Genişletildi

(6183 Sayılı Kanun’un 48. Madde Güncellemesi)

Kamuya olan vergi, harç ve ceza borçlarını finansal zorluklar nedeniyle ödeyemeyen mükellefler için uygulanan tecil (taksitlendirme) mekanizmasında köklü bir esneklik sağlandı. Kamu maliyesine uyumu artırmayı hedefleyen bu düzenleme ile iki kritik eşik yeniden belirlendi:

• Maksimum Vade İki Katına Çıktı:6183 sayılı Kanun’un 48. maddesinde yer alan ve borçların en fazla 36 ay taksitlendirilebilmesine izin veren yasal sınır 72 aya (6 yıl) yükseltildi. Bu sayede nakit akışı sıkışan işletmelere uzun vadeli bir nefes alma alanı sunulmuştur.
• Teminatsız Tecil Limiti Artırıldı:Mükelleflerin borçlarını taksitlendirirken teminat gösterme zorunluluğunun dışında kalan “teminatsız tecil sınırı” 000 TL’den 1.000.000 TL’ye (Cumhurbaşkanı Kararı ile 10.000.000-TL’ye çıkarılmıştır) çıkarıldı. Artık 10 Milyon TL’ye kadar olan kamu borçları için gayrimenkul veya banka teminat mektubu gösterme durumu ortadan kalmıştır. 10 milyon TL’yi aşan durumda aşan kısmın % 50’si oranında teminat alınır.

2. Gurbetçilere ve Yeni Yerleşenlere %1 Veraset Vergisi Avantajı

(7338 Sayılı Kanun 16. Madde Güncellemesi)

Türkiye’ye beyin göçünü ve sermaye transferini teşvik etmek amacıyla Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’na özel bir teşvik fıkrası eklendi. Düzenleme, Türkiye’ye yeni yerleşen ve uluslararası kazanç istisnasından faydalanan kişileri doğrudan ilgilendiriyor:

Uluslararası Miras Teşviki: Gelir Vergisi Kanunu’nun yeni mükerrer 20/D maddesi kapsamında vergi muafiyetinden yararlanan küresel uzman ve yatırımcıların, bu istisna süresi içinde vefat etmesi durumunda Türkiye’deki varlıklarının mirasçılarına intikalinde normal kademeli oranlar yerine sabit %1 veraset vergisi oranı uygulanacak. Bu hamle, yabancı sermayenin aile varlığı koruması altında Türkiye’de kalmasını kalıcı hale getirmeyi amaçlıyor.

3. Gelir Vergisi Geçici Ayrılık Sürelerinde Radikal Güncelleme

(193 Sayılı Kanun 17. Madde Güncellemesi)

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 17. maddesinde yer alan ve tam mükellefiyet durumunu etkileyen süre sınırları ile bu süreçteki harcırah/tutar limitlerinde mükellef lehine düzenlemeler yapıldı. İlgili maddede geçen yasal sınır ibaresi “tutarının iki katını” şeklinde revize edilerek güncel ekonomik koşullara uyarlandı. İkinci fıkrada yer alan idari aylık süre limitleri sırasıyla daraltılarak (3, 4, 6, 7 ve 12 aylık periyotlar; 2, 3, 4, 5 ve 6 aya düşürülerek) bürokratik süreçlerin hızı artırıldı.

4. Türkiye’ye Yeni Taşınanlara 20 Yıl Boyunca Sıfır Gelir Vergisi

(Gelir Vergisi Kanunu Mükerrer 20/D Maddesi)

Uluslararası fon yöneticileri, yazılımcılar, üst düzey yöneticiler ve yatırımcılar için önemli bir “Altın Vize / Vergi Cenneti” modeli devreye alınmıştır. Türkiye’ye yerleşecek nitelikli iş gücü için getirilen 20 yıllık muafiyetin şartları şu şekildedir:

• Beyanname Kolaylığı:Bu muafiyet kapsamındaki dış gelirler için yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmez; Türkiye’deki diğer gelirler için beyanname verilse dahi bu kazançlar dosyaya dahil edilmez.
• Gider Kısıtlaması:Yurt dışındaki bu istisna kazançları elde etmek için yapılan harcamalar ve maliyetler, Türkiye’deki vergiye tabi diğer kazançlardan gider olarak düşülemez. Yurt dışında ödenen vergiler de Türkiye’de mahsup edilemez.

5. Nitelikli Hizmet Personeline Asgari Ücret Endeksli Maaş İstisnası

(Gelir Vergisi Kanunu / Madde 23/20 Güncellemesi)

Çok uluslu şirketlerin yönetim ve operasyon merkezlerini Türkiye’ye taşımasını hızlandırmak amacıyla, buralarda çalışan kilit personelin ücretlerine gelir vergisi muafiyeti getirildi:

• Genel Sınır:Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu kapsamında kurulan “Nitelikli Hizmet Merkezlerinde” çalışan personelin maaşlarının, brüt asgari ücretin 3 katını aşmayan kısmı gelir vergisinden müstesnadır.
• Finans ve Endüstri Bölgesi Avantajı:Eğer bu merkez Cumhurbaşkanınca onaylanmış bir Endüstri Bölgesinde veya İstanbul Finans Merkezi’nde (İFM) faaliyet gösteriyorsa, istisna sınırı brüt asgari ücretin 5 katı olarak uygulanır.
• Cumhurbaşkanı bu kat sayıları 1 kata kadar indirmeye veya 2 katına kadar artırmaya yetkilidir.

6. Çok Uluslu Şirketler İçin “Nitelikli Hizmet Merkezi” Statüsü Tanımlandı

(4875 Sayılı Kanun / Ek Madde 1)

Vergi muafiyetlerinin zeminini oluşturmak amacıyla, Türk hukuk sistemine ilk kez “Nitelikli Hizmet Merkezi” (Qualifying Service Center) tanımı yasal olarak kazandırıldı. Bir sermaye şirketinin bu statüyü kazanabilmesi için şu iki şartı birlikte taşıması gerekir:

1. Küresel Ağ:En az 3 farklı ülkede aktif operasyonu bulunan bir ilişkili şirketler topluluğuna (holding/grup) hizmet sunmalıdır.
2. Yurt Dışı Hasılat Şartı:Yıllık toplam cirosunun en az %80’ini yurt dışındaki bu ilişkili şirketlerden elde etmelidir.

Bu Merkezlerin Sunabileceği Hizmetler:

• Finansal ve Stratejik Operasyonlar:Risk yönetimi, hazine/likidite yönetimi, uluslararası muhasebe, fonlama, bütçeleme, hukuk danışmanlığı, veri analizi ve dijital dönüşüm.
• Lojistik ve Operasyonel Koordinasyon:Satış sonrası destek, Ar-Ge koordinasyonu, dış tedarik yönetimi ve laboratuvar/test hizmetleri koordinasyonu.
• Bu hizmetleri doğrudan yürüten saha çalışanları (destek personeli hariç) “Nitelikli Hizmet Personeli” sayılacaktır.

7. Transit Ticaret ve Hizmet İhracatında Kurumlar Vergisi İndirimi %95’e Çıktı

(5520 Sayılı Kanun’un 10/i ve 10/j Madde Güncellemesi)

Uluslararası ticaret yapan ve Türkiye’den dünyaya yönetim hizmeti sunan kurumlara yönelik kurumlar vergisi matrahı indirim oranları zirveye taşındı:

[Yurt Dışı Mal Alım-Satım / Aracılık Kazançları] ──> Standart İndirim: %95

                                                    └──> İFM & Endüstri Bölgeleri: %100

[Nitelikli Hizmet Merkezi Dış Kazançları]       ──> 20 Hesap Dönemi Boyunca: %95

                                                    └──> İFM & Endüstri Bölgeleri: %100

• Para Transfer Şartı:Bu devasa indirimlerden (%95 veya %100) yararlanabilmek için, kazancın ilgili yılın kurumlar vergisi beyannamesinin verileceği tarihe kadar fiilen Türkiye’ye transfer edilmiş olması
• Transit Ticaret Şartı:Aracılık faaliyetine konu malların satıcısının da alıcısının da Türkiye’de bulunmaması gerekir (tam transit ticaret).

8. Üretici ve Çiftçi Şirketlere %12,5 İndirimli Kurumlar Vergisi

(5520 Sayılı Kanun’un 32/8 Madde Güncellemesi)

Türkiye’nin üretim odaklı büyüme stratejisi doğrultusunda, reel sektörü doğrudan destekleyen kalıcı bir oran indirimi yapıldı. Sanayi sicil belgesine sahip olan ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumlar ile zirai (tarımsal) üretim yapan şirketlerin münhasıran bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı %12,5olarak uygulanacaktır. Bu avantajlı orandan yararlanan kazançlar için ihracat indirimleri gibi diğer oran indirimleri mükerrer olarak uygulanamayacaktır.

9. Küresel Asgari Vergi Hesaplamasında İndirimlerin Sınırı Çizildi

(5520 Sayılı Kanun’un 32/C Madde Güncellemesi)

Uluslararası çok uluslu şirketlerin tabi olduğu “Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi” (Minimum Tax) hesaplamalarında kafa karışıklıklarını gidermek adına teknik bir düzenleme yapıldı. Kanunun 32/C maddesindeki istisna listesine, yukarıda maddelenen transit ticaret (%95/100 indirim) ve nitelikli hizmet merkezlerinden sağlanan kazanç indirimleri ile İFM kanunundaki bazı muafiyetler de dahil edildi. Böylece bu teşviklerin asgari vergi hesaplamasında mükellef aleyhine dönmesi engellendi.

10. Yeni Varlık Barışı Dönemi Başladı: 31 Temmuz 2027’ye Kadar Süre Tanındı

(Kurumlar Vergisi Kanunun Geçici 19. Madde)

Maliye Bakanlığı, ekonomideki likiditeyi artırmak amacıyla yurt içi ve yurt dışı varlıkların kayda alınmasını sağlayan kapsamlı bir “Varlık Barışı” dönemini resmen başlattı. İşte uygulamanın köşe taşları:

• Kapsam ve Süre:Yurt dışındaki veya yurt içinde olup defter dışı kalmış para, altın, döviz ve menkul kıymetler 31 Temmuz 2027 tarihine kadar bildirilebilecektir.
• 2 Ay Şartı:Yurt dışındaki varlıkların bildirimden itibaren 2 ay içinde Türkiye’deki hesaplara aktarılması veya gümrükten fiziki olarak sokulması (gümrük belgesiyle tevsik şartı) zorunludur.
• Muhasebe Kaydı ve Özel Fon:Bilanço esasına göre defter tutanlar, bu varlıkları aktife alıp pasifte Özel Fon Hesabı açacaktır. Bu fon 2 yıl boyunca işletmeden çekilemeyecek, ortaklara dağıtılamayacak; sadece sermayeye eklenebilecektir. Tasfiye veya şirket bölünmelerinde vergiye tabi tutulmayacaktır.
• Kademeli Vergi ve Taahhüt Oranları:Standart vergi oranı %5‘tir. Ancak varlıkların Türkiye’de kalacağına dair verilen vadeli taahhütlerde oranlar şu şekilde düşer:

[5 Yıl Taahhüt] ──» %0 Vergi

[4 Yıl Taahhüt] ──» %1 Vergi

[3 Yıl Taahhüt] ──» %2 Vergi

[2 Yıl Taahhüt] ──» %3 Vergi

[1 Yıl Taahhüt] ──» %4 Vergi

• 1 Ocak 2027 ile 31 Temmuz 2027 arasında yapılacak geç başvurularda bu oranlarayarım puan (0,5), sürenin uzatılması halinde ise 1 puan gecikme ilavesi yapılacaktır.
• İnceleme Koruma Kalkanı:Şartları yerine getiren mükellefler hakkında, bildirilen varlık tutarlarına isabet eden kısım için hiçbir şekilde vergi incelemesi ve tarhiyat yapılmayacaktır. Başka nedenlerle bulunan matrah farklarından bu tutarlar mahsup edilebilecektir.

11. Teknogirişimlere Şarta Bağlı Sermaye Esnekliği ve TOBB Aidat Muafiyeti

(5746 Sayılı Kanun / Madde 3 Güncellemesi)

Teknoloji tabanlı ekosistemi ve start-up yatırımlarını bürokratik engellerden kurtarmak adına iki devrim niteliğinde adım atıldı:

1. Paya Dönüştürülebilir Borçlanma Kolaylığı:Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’ndan “Teknogirişim Rozeti”almış halka açık olmayan start-up’ların, yatırımcılardan “paya dönüştürülebilir borç sözleşmesi” (Convertible Note) ile aldıkları desteklerin şarta bağlı sermaye artırımına dönüştürülmesinde, Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) katı ve uzun prosedürleri uygulanmayacak. Süreç bakanlıkların belirleyeceği esnek usullerle hızlıca tamamlanacak.
2. 3 Yıl Boyunca Oda Aidatlarına Muafiyet:Teknoloji Geliştirme Bölgeleri kanunu kapsamında “kuluçka girişimcisi” olan ve bakanlığın “dijital şirket” tanımına uyan yeni girişimler, kuruldukları tarihten itibaren 3 yıl boyunca TOBB oda ve borsa aidatlarından, kayıt ücretlerinden muaf

12. İstanbul Finans Merkezi’nde Personel Vergisi Netleştirildi

(7412 Sayılı Kanun 6. Madde Güncellemesi)

İstanbul Finans Merkezi Kanunu’nda yapılan kelime revizyonu ile haklar genişletildi. “Katılımcı belgesi almış finansal kuruluşların” ibaresi “Katılımcıların” olarak değiştirilerek finans dışı destek ve nitelikli hizmet sektörleri de İFM şemsiyesi altına alındı. Ancak mükerrer yararlanmayı önlemek adına; İFM’deki nitelikli hizmet merkezlerinde çalışan ve bu kanunla muafiyet alan personele, Gelir Vergisi Kanunu’ndaki brüt asgari ücret endeksli diğer istisnanın uygulanmayacağı netleştirilerek yasal sınır çekildi.

13. İstanbul Finans Merkezi Teşviklerinin Süresi 2047 Yılına Uzatıldı

(7412 Sayılı Kanun’un Geçici 1. Madde Güncellemesi)

İstanbul Finans Merkezi’ni (İFM) Dubai, Londra ve Singapur gibi küresel finans devleriyle rekabet edebilir hale getirmek adına çok stratejik bir takvim uzatımına gidildi. Yatırımcıların uzun vadeli plan yapabilmesini sağlamak amacıyla; İFM bünyesinde uygulanan devasa vergi muafiyeti, indirim ve istisnaların sona erme tarihi 2031 yılından 2047 yılına kadar uzatıldı. Ayrıca bazı operasyonel muafiyet süreleri de 5 yıldan 20 yıla çıkarılarak bölgenin küresel cazibesi kalıcı hale getirildi.

14. Kanunun Yürürlük Takvimi Nasıl İşleyecek?

Yeni vergi reform paketinin maddeleri, adil bir geçiş süreci sağlamak adına farklı tarihlerde yürürlüğe girecek şekilde planlanmıştır:

• Yurt Dışı Kazanç İstisnası (Madde 4):1 Ocak 2026 tarihinden itibaren Türkiye’ye yerleşmiş sayılanlara uygulanmak üzere kanunun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
• Transit Ticaret ve Hizmet İhracatı İndirimleri (Madde 7 ve 9):1 Temmuz 2026 tarihinden itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak üzere, 1 Ocak 2026’dan itibaren başlayan vergilendirme dönemlerine ait kazançlar için geçerlidir.
• Üretici ve Çiftçi Kurumlar Vergisi İndirimi (Madde 8):2027 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilecek sanayi ve zirai üretim kazançlarına uygulanacaktır.
• Diğer Tüm Maddeler:Kanunun resmî gazete bünyesinde yayımı tarihinde doğrudan yürürlüğe girer.