Makale İçeriği
Amortisman Nedir? Hukuki Dayanakları Nelerdir? (Güncel Rehber 2026)
İşletmeye dâhil iktisadi kıymetlerin, alet, edevat ve mefruşatın belirlenen süre ve miktarlarda yok edilmesi ve gider yazılmasıdır. Amortismana tabi tutulacak kıymet için amortisman ayırabilecek için iktisadı kıymetin kullanılmaya başlanması gerekmez. Amortisman ayırma işlemi, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 313 ila 321 . maddeleri arasında açıklanmıştır.
Amortisman ayırmak için belirlenen esaslar üzerinden zorunlu bir uygulamadır. Yani alınan mal veya iktisadi kıymetler giderleştirilmek isteniyorsa Kanunda ve Tebliğde belirlenen oran ve sürelerde giderleştirilebilir. Ancak, 2025 yılı için değeri 9.000-TL‘yi aşmayan alet, edevat, mefruşat, peştemallık ve demirbaşlar istenirse doğrudan gider yazılabilir ya da amortismana tabi tutularak giderleştirilir.
Amortisman Mevzuu Nedir?
İşletmelerde bir yıldan fazla sürede kullanılan; aşınmalara ve yıpranmalara ya da kıymetten düşmelere maruz bırakılan gayrimenkul ile gayrimenkuller gibi değerlenen iktisadi kıymetlerin, demirbaşların, mefruşatların, sinema filmlerinin, aletlerin ve edevatların değerlerinin yok edilmesi veya giderleştirilmesidir. Değeri 2024 yılı için 9.000-TL’yi aşmayan alet, edevat, peştamallık, mefruşat ve demirbaşlar amortismana tabi tutulmadan doğrudan gider yazılabilir.
Amortisman Hesaplama Yöntemleri Nelerdir?
Amortisman hesaplama yöntemleri aşağıdaki gibidir:
- Normal amortisman yöntemi (Eşit oranda amortisman)
- Azalan bakiyeler usulü amortisman yöntemi (Hızlandırılmış amortisman)
- Kıst amortisman yöntemi,
- Fevkalade amortisman yöntemi.
Amortisman Ayırma Şartları Nelerdir?
Amortisman ayırabilmek için aşağıdaki şartlar gerekir:
- Amortisman ayrılacak iktisadi kıymetin aktif kayıtlı ve kullanılabilir vaziyette olması gerekir,
- Amortisman ayırma işlemi iktisadi kıymetin aktife alınması gerekir,
- Amortismana tabi iktisadi kıymet yurt içinde teslim alındığında amortisman ayrılır,
- Amortismana tabi iktisadi kıymet yurt dışından alındığında işletmeye girdiği tarihten itibaren başlar,
- İşletme içinde imal edilen iktisadi kıymetlerde kendilerinden beklenen fayda sağlandığında amortisman ayrılır,
- Tarım tesislerinin yapımında tesisler tamamlanınca,
- İktisadı kıymetin kullanımı 1 yıllık süreyi aşmalıdır (İstisnai durum 3100 sayılı Kanunun 7. Maddesi)
Amortisman Nasıl Hesaplanır?
Amortisman hesaplama, tebliğde her mal için belirlenen süreler ve miktarlarda/tutarlarda üzerinden yapılır. Örneğin, demirbaşlar genel anlamda 5 yıllık sürede yok edilir veya giderleştirilir.
Amortisman Oranları
Amortisman oranları her mal için tebliğde farklı oranlarda tespit edilmiştir.
Amortisman Sınırı 2024
2024 yılı için belirlenen amortisman sınırı 6.900-TL’dir. Bu tutarın altında kalan iktisadı kıymetler doğrudan gider yazılabilir.
Amortisman Sınırı 2025
2025 yılı için belirlenen amortisman sınırı 9900-TL’dir. Bu tutarın altında kalan iktisadı kıymetler doğrudan gider yazılabilecektir.
Amortisman Oranı Nasıl Hesaplanır?
Amortisman oranı, her mal ve kıymet için tebliğde belirlenen sürenin 1 sayısına bölünmesiyle her yıl için belirlenen amortisman oranı bulunur.
Amortisman Gideri Nedir?
Her mal için belirlenen sürelerin 1’e bölünmesine bulunan oranlar üzerinden amortisman ayrılır. Bulunan amortisman oranının, amortisman ayrılacak iktisadı kıymetin tutarıyla çarpılması sonucu o yıl için ayrılacak amortisman gideri tutarına ulaşılır.
Birikmiş Amortisman Nedir?
Her yıl ayrılan amortisman tutarlarının kümülatif toplamı veya amortisman ayrılan iktisadı kıymetin için o ana kadar ayrılan amortisman tutarının toplamına birikmiş amortisman denir. Tek Düzen Hesap Planında Birikmiş Amortisman Hesapları için Maddi Duran Varlıklar için 257-Birikmiş Amortisman Hesabı ve Mali Duran Varlıklar için 268-Birikmiş Amortisman Hesabı kullanılır.
Amortisman Süresi Nedir ve Nasıl Hesaplanır?
Amortisman ayrılacak mallar/kıymetler için Tebliğde belirlenen sürelere amortisman süresi denir. Tebliğde her mal için ayrı ayrı süreler belirlenmiştir. Her mal/kıymet için belirlenen sürenin 1’e bölünmesiyle ilgili mal/kıymet için o amortisman süresine ulaşılır.
Amortisman Muhasebe Kaydı Nasıl Yapılır?
Amortisman ayrılan iktisadi kıymet işletmenin genel yönetimi için alınan bir ürün ise amortisman kaydı aşağıdaki gibi yapılır:
…………..Amortisman Kaydı…………………………………………………….
770-Genel Yönetim Giderleri xxxxx
257/268-Birikmiş Amortisman Tutarı xxxxxx
………………………………………………………………………………………………
Doğrudan Gider Yazılanlar Nelerdir?
Amortisman ayrılmayıp doğrudan gider yazılan olaylar aşağıdaki gibidir:
- 2025 yılı için belirlenen amortisman sınırı olan 9900-TL’yi aşmayan iktisadı kıymet, meşruhat ve demirbaşlar alımları,
- İşletmenin aktifine kayıtlı gayrimenkuller için yapılan ısım yalıtım giderleri,
- İşletmenin aktifim kayıtlı enerji tasarrufu giderleri,
- 3100 sayılı Kanunun 7. Maddesi
Yukarıda 2 ve 3. sırada yazılan giderlerin tutarı ne olursa olsun bunlar doğrudan gider yazılabilir.
Hızlandırılmış Amortisman Nedir?
İşletmeye alınan iktisadı kıymet, demirbaş, teşrifat için normal amortisman usulü değil de azalan bakiyeler usulü amortisman ayrılmasına hızlandırılmış amortisman denir.
Hızlandırılmış Amortisman Hesaplama
Hızlandırılmış/azalan bakiyeler usulü amortisman % 50’lik oranı geçmemek üzere normal amortisman oranın iki katı oranında uygulanır.
Hızlandırılmış Amortisman Hesaplaması
B şirketi 2025 yılının Mayıs ayında 1000.000-TL’ye ticari araç almıştır. Araçlar için tebliğde belirlenen amortisman süresi 5 yıldır. Dolayısıyla 5 yılı 1’e böldüğümüzde araçlar için yıllık ayırabileceğimiz amortisman oranına ulaşırız.(1/5=0,20) hızlandırılmış amortisman oranını iki kat uygulayabildiğimiz için yıllık ayrılabilecek amortisman oranı (0,20*2) % 40 oranında, yıllık ayrılabilecek amortisman tutarı ise (1000.000-TL*0,40=400.000-TL) 400.000-TL’dir. B şirketi Mayıs ayında ticari araç alsa da 2025 yılının tamamı için amortisman ayırabilecek ve yıllık amortisman tutarının iki katı kadar amortisman ayırabilecektir. Buna göre B şirketinin 2025 yılı için bu ticari araç için ayırabileceği amortisman tutarı (1000.000tl*0,40=400.000) 400.000-TL’dir.
Hızlandırılmış Amortisman Şartları Nelerdir?
Hızlandırılmış amoetisman ayırabilmek için aşağıdaki şartlar gerekir:
- Bilanço esasına göre defter tutulmalıdır,
- Normal amortisman oranı veya tutarının iki katı kadar hızlandırılmış amortisman ayrılabilir,
- Hızlandırılmış amortisman süresi normal amortisman süresine göre belirlenir (iki katı)
- Hızlandırılmış amortismanda ayrılacak tutar, önceki dönemlerdeki ayrılan toplam tutarların tenzili suretiyle bulunur,
- Ayrılabilecek azami amortisman oranı azami % 50’dir.
Normal Amortisman Yönetimi Nedir?
Azalan bakiyeler usulü, kıst amortisman ve fevkalade amortisman yöntemi gibi özel amortisman yöntemlerinin uygulanmadığı yönteme, normal amortisman yöntemi denir. Normal amortisman yöntemi 5 eşit taksitte, eşit oranlar üzerinden yapılır.
Normal Amortisman Nasıl Hesaplanır?
Normal amortisman hesaplama aşağıdaki gibi yapılır:
C şirketinin 2025 yılının temmuz ayında 1000.000-TL’ye bir demirbaş almıştır. Demirbaşlar için tebliğde belirlenen amortisman süresi 5 yıldır. Dolaysıyla 5 yılı 1’e böldüğümüzde demirbaşlar için yıllık ayırabileceğimiz amortisman oranına ulaşırız(1/5=0,20). Demirbaşlar için yıllık ayrılabilecek amortisman oranı % 20, yıllık ayrılabilecek amortisman tutarı ise (1000.000-TL*0,20=200.000-TL) 200.000-TL’dir. C şirketinin Temmuz ayında demirbaş almasına rağmen 2025 yılının tamamı için amortisman ayırabilecektir. Buna göre C şirketinin 2025 yılında demirbaş için ayırabileceği amortisman tutarı 200.000-TL’dir.
Normal Amortisman Muhasebe Kaydı
Normal amortisman yönteminde amortisman kaydı aşağıdaki gibi yapılır:
…………………………………/…………………………………………
770-Genel Yönetim Giderleri xxx
257-Birikmiş Amortisman Tutarı xxx
…………………………………/………………………………………….
Normal Amortisman Yöntemi Örnek ve Uygulamalar
D şirketinin 2025 yılının Nisan ayında 500.000-TL’ye bir demirbaş almıştır. Demirbaşlar için tebliğde belirlenen amortisman süresi 5 yıldır. Dolayısıyla 5 yılı 1’e böldüğümüzde demirbaşlar için yıllık ayırabileceğimiz amortisman oranına ulaşırız (1/5=0,20). Demirbaşlar için yıllık ayrılabilecek amortisman oranı % 20; yıllık ayrılabilecek amortisman tutarı ise (500.000-TL*0,20=100.000-TL) 100.000-TL’dir. D şirketinin Nisan ayında demirbaş almasına rağmen 2025 yılının tamamı için amortisman ayırabilecektir. Buna göre D şirketinin 2025 yılında demirbaş için ayırabileceği amortisman tutarı 100.000-TL’dir.
…………………………………/……………………………………………
770-Genel Yönetim Giderleri 100.000-TL
257-Birikmiş Amortisman Tutarı 100.000-TL
………………/……………………………………………………………….
Normal Amortismandan Yönteminden Azalan Bakiyeler Yöntemine Geçiş olur mu?
Normal amortisman usulüne göre amortisman ayırırken, azalan bakiyeler usulüne geçiş yapılamaz.
Azalan Bakiyeler Yöntemi Amortisman Ayırma Nedir?
Önceki dönemlerde ayrılan amortismanların toplamının amortisman ayrılan iktisadı kıymetin değerinin toplamından çıkarılarak, kalan tutar üzerinden % 50’yi geçmemek üzere normal amortismanın iki katı oranında uygulanan amortismana azalan bakiyeler usulü amortisman denir. Azalan bakiyeler usulü hızlandırılmış amortisman olarak da bilinir.
Azalan Bakiyeler Yöntemi Amortisman Hesaplama
E şirketinin 2025 yılının Nisan ayında 500.000-TL’ye bir demirbaş almıştır. Demirbaşlar için tebliğde belirlenen amortisman süresi 5 yıldır. Dolayısıyla 5 yılı 1’e böldüğümüzde demirbaşlar için yıllık ayırabileceğimiz amortisman oranına ulaşırız (1/5=0,20). Ancak, azalan bakiyeler usulü amortisman iki kat (0,20*2=0,40) uygulanacağı için demirbaşlar için 1. yılda ayrılabilecek amortisman oranı % 40, yıllık ayrılabilecek amortisman tutarı ise (500.000-TL*0,40=200.000-tl) 200.000-TL’dir.
E şirketinin 2. yılda (2026) üzerinden amortisman ayırabileceği tutar (500.000-200.000=300.000) 300.000-TL üzerinden (300.000-TL*0,40=120.000tl) 120.000-TL’dir.
E şirketinin Nisan ayında demirbaş almasına rağmen 2025 yılının tamamı için amortisman ayırabilecektir. Buna göre E şirketi 1. yılda 2025 yılında 200.000-TL, 2. Yılda (2026) ise 120.000-TL amortisman ayırabilecektir.
……2025………………/…………………………………………………………
770-Genel Yönetim Giderleri 200.000-TL
257-Birikmiş Amortisman Tutarı 200.000-TL
………………/……………………………………………………………………..
……2026…………………/……………………………………………………..
770-Genel Yönetim Giderleri 120.000-TL
257-Birikmiş Amortisman Tutarı 120.000-TL
………………/……………………………………………………………………..
E şirketinin ikinci yılın sonunda birikmiş amortisman tutarı (200.000-TL+120.000-TL=320.000) 320.000-TL olur.
Azalan Bakiyeler Yöntemi Amortisman Oranı Ne Kadar?
Azalan bakiyeler üzerinden amortisman hesaplanması % 50’yi geçmemek kaydıyla normal amortisman oranın iki katı oranında uygulanır.
Azalan Bakiyeler Yöntemi Amortisman Süresi Ne Kadar?
Amortisman süresi her iktisadı kıymet, demirbaş ve teşrifat için tebliğde farklı süreler belirlenmiştir. Örneğin otomobil için 5 yıl, binalar için 50 yıl. Ancak, azalan bakiyeler amortisman oranı, normal amortisman oranının iki katı kadar olduğu için amortisman süresi normal amortismana göre daha kısa sürede amorti edilir.
Azalan Bakiyeler Yönteminden Normal Amortisman Usulüne Geçiş
Azalan Bakiyeler Usulüne göre amortisman ayırırken normal amortisman yöntemine geçilebilir.
Azalan Bakiyeler Yöntemi Örnek ve Uygulamalar
Azalan bakiyeler yöntemi amortisman örneği aşağıdaki gibidir:
G şirketi 15.04.2025 tarihinde 800.000-TL’ye bir makine almıştır. Makineler için tebliğde belirlenen amortisman süresi 5 yıldır. Dolayısıyla 5 yılı 1’e böldüğümüzde makineler için yıllık ayırabileceğimiz amortisman oranına ulaşırız (1/5=0,20). Ancak azalan bakiyeler usulü amortisman iki kat (0,20*2=0,40) uygulanabileceği için makineler için 1. yılda ayrılabilecek amortisman oranı % 40; yıllık ayrılabilecek amortisman tutarı ise (800.000-TL*0,40=320.000-tl) 320.000-TL’dir.
G şirketinin ikinci yılda üzerinden amortisman ayırabileceği tutar (800.000-320.000=480.000) 480.000-TL üzerinden (480.000-TL*0,40=192.000-tl) 192.000-TL’dir.
Buna göre G şirketi 1. yılda/2025 yılında 320.000-TL, 2. Yılda ise 192.000-TL amortisman ayırabilecektir.
……2025………………/……………………………………………………..
770-Genel Yönetim Giderleri 320.000-TL
257-Birikmiş Amortisman Tutarı 320.000-TL
………………/………………………………………………………………….
……2026…………………/………………………………………………….
770-Genel Yönetim Giderleri 192.000-TL
257-Birikmiş Amortisman Tutarı 192.000-TL
………………/…………………………………………………………………
G şirketinin ikinci yılın sonunda birikmiş amortisman tutarı (320.000-TL+192.000-TL=512.000) 512.000-TL olur.
Azalan Bakiyeler Kıst Amortisman Hesaplama
Binek otomobiller için kıst amortisman ayrılır. Kıst amortisman, araçların alındığı aydan itibaren kalan ay süresi kadar amortisman ayrılmalıdır.
Azalan Bakiyeler Kıst Amortisman Hesaplama
G şirketi 2025 yılının Ekim ayında 1000.000-TL’ye binek otomobil almıştır. Binek otomobiller için tebliğde belirlenen amortisman süresi 5 yıldır. Dolayısıyla 5 yılı 1’e böldüğümüzde binek otomobiller için yıllık ayırabileceğimiz amortisman oranına ulaşırız. (1/5=0,20) Azalan bakiyeler usulünde, normal amortisman oranının (0,20) iki katı (0,40) uygulanabilecektir.
Azalan bakiyeler usulünde binek otomobil için yıllık ayrılabilecek amortisman oranı % 40; yıllık ayrılabilecek amortisman tutarı (1000.000-TL*0,40=400.000-tl) 400.000-TL’dir. Mükellef kurum Ekim ayında binek otomobil aldığı için 2025 yılında Ekim, Kasım ve Aralık ayları için amortisman ayırabilecektir. (kıst amortisman) Buna göre (G) şirketinin 2025 yılında bu binek otomobil için ayırabileceği amortisman tutarı ((400.000tl/12)*3) 100.000-TL’dir.
Azalan Bakiyeler Yöntemine Göre Amortisman Muhasebe Kaydı
………………………./…………………………………………………………….
770-Genel Yönetim Giderleri 100.000-TL
257-Birikmiş Amortisman Tutarı 100.000-TL
……………………………………………………/………………………………..
Kıst Amortisman Nedir?
Binek otomobiller için malın alındığı aydan itibaren (dahil) kalan ay süresi kadar amortisman hesaplanmasına kıst amortisman denir.
Binek Araç Amortisman Hesaplama Nasıl Yapılır?
Binek otomobiller için kıst amortisman ayrılır. Kıst amortisman araçların alındığı aydan itibaren kalan ay süresi kadar amortisman ayrılmalıdır. A şirketi 2025 yılının Kasım ayında 1000.000-TL’ye binek otomobil almıştır. Araçlar için Tebliğde belirlenen amortisman süresi 5 yıldır. Dolayısıyla 5 yılı 1’e böldüğümüzde binek otomobiller için yıllık ayırabileceğimiz amortisman oranına ulaşırız. (1/5=0,20) Binek otomobil için yıllık ayrılabilecek amortisman oranı % 20; yıllık ayrılabilecek amortisman tutarı (1000.000-tl*0,20=200.000-tl) 200.000-TL’dir. Mükellef Kasım ayında binek otomobil aldığı için 2025 yılında Kasım ve Aralık ayları için amortisman ayırabilecektir. (kıst amortisman) Buna göre A şirketinin 2025 yılı için bu binek otomobil için ayırabileceği amortisman tutarı ((200.000tl/12)*2) 33.333-TL’dir.
Kıst Amortisman Nasıl Hesaplanır?
Kıst amortisman binek otomobilin alındığı aydan dahil almak üzere, alındıktan sonraki aylarda için hesaplanır.
Kıst Amortisman Nasıl Uygulanır?
Binek otomobiller için amortisman alındığı aydan itibaren alındığı ay dahil yılın geri kalan aylara uygulanır. Binek otomobilin alındığı yıldan önceki aylar için kıst amortisman uygulanmaz.
Kıst Amortisman Nelere Uygulanır?
Kıst amortisman genel anlamda binek otomobillere uygulanmaktadır.
Kıst Amortisman Muhasebe Kaydı
Kıst amortisman muhasebe kaydı aşağıdaki gibi yapılır:
…………………/……………………………………………….
770-Genel Yönetim Giderleri xxxxx
257-Birikmiş Amortisman Tutarı xxxxx
………………………………………………./……………………..
Kıst Amortisman Hangi Araçlara Uygulanır?
Kıst amortisman binek otomobil statüsünde olanlarda araçlara uygulanır.
Kıst Amortisman ile Normal Amortisman Arasındaki Fark Nedir?
Normal amortisman hangi ay alınırsa alınsın yılın tamamı için uygulanır; kıst amortisman ise alındığı aydan (dahil) sonraki aylar için uygulanır.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Amortisman nedir?
İşletmeye dâhil iktisadi kıymetlerin, alet, edevat ve mefruşat için belirlenen süre ve miktarlarda yok edilmesi ve gider yazılmasıdır.
2. Amortisman hesaplama yöntemleri nelerdir?
- Normal amortisman yöntemi,
- Azalan bakiyeler usulü amortisman yöntemi,
- Kıst amortisman yöntemi,
- Fevkalade amortisman yöntemi.
3. Normal amortisman ile azalan bakiyeler yöntemi arasındaki fark nedir?
Normal amortisman her dönem eşit oran ve tutarda, azalan bakiyeler usulü ise azalan oranda % 50’yi geçmemek üzere, normal amortisman oranının iki katı oranında uygulanır.
4. Amortisman muhasebe kaydı nasıl yapılır?
…………………………………/…………………………………………
770-Genel Yönetim Giderleri xxx
257/268-Birikmiş Amortisman Tutarı xxx
…………………………………/………………………………………….
5. Amortisman süresi nasıl belirlenir?
Amortisman süresi, amortisman ayrılacak malın cinsine göre Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından her mal için ayrı ayrı Tebliğde belirlenmiştir.
6. Amortisman Nasıl Hesaplanır?
Amortisman hesaplama, Tebliğde her mal için belirlenen süreler ve miktarlarda/tutarlar üzerinden yapılır.
7. Kıst Amortisman Nedir?
Binek otomobiller için malın alındığı aydan itibaren (dahil) kalan ay süresi kadar amortisman hesaplanmasına kıst amortisman denir.
8. Hızlandırılmış Amortisman Nedir?
İşletmeye alınan iktisadı kıymet, demirbaş, teşrifleriyle için normal amortisman usulü değil de azalan bakiyeler usulü amortisman ayrılmasına hızlandırılmış amortisman denir.