VERGİ KAYBI VE VERGİ KAÇAKÇILIĞI, VERGİ KAYIP KAÇAKÇILIĞINI ÖNLEME YOLLARI İLE CARİ VE GELECEK DÖNEMLERDE VERGİ KAYBINA NEDEN OLABİLECEK BAZI SİYASİ, SOSYOLOJİK VE EKONOMİK FAKTÖRLER
Vergi kaçakçılığına ilişkin yöntemler, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun (VUK) 359’uncu maddesinde sınırlı biçimde sayılmıştır. Ancak uygulamada “vergi kaçakçılığı” kavramı çoğu zaman daha geniş bir anlam taşıyan “vergi kaybı” ile eş anlamlı şekilde kullanılmaktadır. Oysa vergi kaybı ve bu kayba yol açan sebepler, vergi kaçakçılığından daha kapsamlı bir çerçeveye sahiptir; vergi kaçakçılığı ise vergi kaybına neden olan başlıca unsurlardan yalnızca biridir. Bu nedenle, vergi matrahlarının azaltılması sonucunda vergi gelirlerinde meydana gelen her azalma, doğrudan vergi kaçakçılığı olarak değerlendirilemez.
Vergi kaçakçılığının ortaya çıkış biçimleri ayrı ayrı ele alınacak; buna bağlı olarak vergi kaybına yol açan nedenler de ayrıntılı biçimde incelenecektir. Vergi kaybının nedenleri oldukça çeşitlidir ve bu kapsamda hukuki, sosyal, mali ve ekonomik, idari ve teknik ile yapısal faktörler örnek olarak gösterilebilir. Bu çalışmada “vergi kaybı”, “vergi kaçağı” ve “vergi ziyaı” kavramları eş anlamlı biçimde kullanılacak; tahsil edilemeyen vergiler de vergi kaybı kapsamında değerlendirilecektir.
Bu çalışmada öncelikle verginin tanımı, vergiye ilişkin temel kavramlar ve vergi türleri kısaca açıklanacak; ardından vergi kaybı ile bu kayba yol açan nedenler ve bu nedenlerden biri olan vergi kaçakçılığının türleri ele alınacaktır. Ayrıca vergi kaybı ve kaçakçılığını önlemeye yönelik yöntemler ile mevcut ve gelecekte vergi kaybına yol açabilecek bazı siyasi, sosyolojik ve ekonomik etkenler değerlendirilecektir. Bununla birlikte, vergi kayıp ve kaçakçılığı farklı ülkelerde benzer yönler taşısa da yerel koşulların etkisi daha belirgin olduğundan, çalışmada ağırlıklı olarak yerel uygulamalarda görülen vergi kaybı ve kaçakçılığına ilişkin kavram ve açıklamalara odaklanılacaktır.
Makalenin tamamına aşağıdaki linkten ulaşılabilir.
Söz konusu makale daha önce https://www.vergileme.com/vergi-kaybi-vergi-kacakciligi-ve-vergi-kacakciligini-onleme/ adresinde yayınlanmış olup yazara ait içerik güncellenerek bu sitede yeniden sunulmuştur.